Đình làng Việt Cổ Phù Lưu, tổng Phù Lưu - Kiến An trước kia nay là nguyên là một thôn của Tổng Phù Lưu, huyện An Lão, Phủ Kinh Môn, Trấn Hải Dương. Phù Lưu nghĩa là “Trầu cau” theo sách “Địa chí Hải phòng” sinh hỏa ở làng này có nhiều điểm giống là Phù Lưu, làng Dầu ở huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đình Phù Lưu được khởi dựng vào thế kỷ thứ XV.

Đình Phù Lưu được tu sửa nhiều lần, vào năm Canh Ngọ 1930, Bảo Đại Ất Dậu niên là lần gần nhất được ghi trên bụng câu đầu khắc bằng chữ Hán Tự. Năm 1991 Tân Mùi niên tu bổ tôn tạo. Đình Phù Lưu hiện mới được trùng tu, tôn tạo bằng nguồn vốn đóng góp của nhân dân địa phương

Đình thờ các vị Thành hoàng là:

1. Ngài Đức Nam Hải Đại Vương, Phạm Từ Nghi

2. Ngài Đức Quý Minh Đại Vương

3. Ngài Đức Cao Sơn Đại Vương

4. Ngài Đức Hưng Đạo Đại Vương

5. Đền lầu thờ bà Chúa Sơn Lâm

Đình Phù Lưu nhìn hướng Nam, bố cục kiểu chữ Đinh, bao gồm Nghi môn, sân đình, Đại đình.

Tòa Đại đình gồm Tiền tế và Hậu cung, 3 gian 2 chái, 4 mái uốn đầu đao, mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn đầu thế kỷ thứ 20. Mái lợp ngói ta gồm hai lớp mái đao cong duyên dáng. Trang trí bờ nóc mái là các linh vật: đầu rồng ngậm bờ nóc, nghê chầu. Đầu đao “Long chầu, phượng múa” mang dấu ấn nghệ thuật thời Nguyễn.

Kết cấu vì nóc mái kiểu “Giá - chiêng", đình Phù Lưu được tu sửa nhiều lần vào năm Canh Ngọ 1930, Bảo Đại Ất Dậu niên là lần gần nhất được ghi trên bụng câu đầu. Một số niên hiệu trước được khắc bằng hán tự, họ tên người công đức vào vào một số cây cột lim, hiện còn lưu giấy vào các năm Tự Đức thứ 24.

Đình còn giữ được nguyên vẹn nhiều mảng chạm khắc trên phần kết cấu gỗ như: 4 thanh bảy hiên đề tài: lão trúc hoá long nét trạm khoẻ khoắn cả hai mặt 4 thanh 7. Gian trung tâm vì 1 - 2, hình chạm bong chờm trên mặt cốn trên kẻ nách nối cột cái với cột quân: nhiều hình sinh vật, tôm, cá, hoa sen theo nối tuỳ hứng của nghệ nhân dân gian thể hiện.

Các mảng trang trí thể hiện tập trung ở cả hai phía gian bên vì 3 - 4, 5 - 6 của bộ khung gỗ ngôi đình. Ngay cả trong kết cấu vì góc đao của ngôi đình trên từng thanh rường cụt, đấu kẻ chạm cách điệu từ hình cánh sen nở. Dưới thanh câu đầu đấu vì 1 - 2, bằng những cây gỗ nguyên cây đặt gối trên hai đầu cột cái. Cuối câu đầu là đôi đầu dư cách điệu hình rồng râu xoắn mắt lỗi, đao ngắn, đặc trưng nghệ thuật Nguyễn thế kỷ 20.

Dấu vết của ngôi đình cũ chỉ còn để lại ở kiến trúc trên cột góc, hai chái bồ câu phía tả và hữu gian vì 5 - 6 mà thôi. Dấu vết kiến trúc gỗ thời Lê Trung Hưng còn lại trên bộ khung ngôi đình, còn lại không nhiều, qua một số lỗ mộng chân sàn gỗ, hoặc một số dòng chữ Hán khắc vào cột góc đình, họ tên một số người trong làng xã công đức.

Các mảng chạm khắc trang trí đình Phù Lưu giá trị nghệ thuật kiến trúc cổ tập trung chủ yếu vào 5 gian tiến đường. Tại đây còn bảo lưu hầu như nguyên vẹn bộ khung gỗ, kiểu dáng ngôi đình Việt có nguồn gốc tạo dựng từ thời Lê Trung Hưng (Bảo Thái vào năm thứ 6-1725), tu tạo vào năm Bảo Đại Ất Dậu (1930).

Đình Phù Lưu còn bảo tồn được một số đồ thờ tự, tế khí và tư liệu có giá trị về lịch sử, mỹ thuật, văn hóa như: Đại Tự, kiểu cuốn thư, viền trang trí: lão trúc hoá long 1 bức; Bát bửu: 1 bộ 8 cây; Khám thờ, đặt tượng Đức Hưng Đạo Đại Vương;

Bia đá hậu thần: 3 chiếc. Trong đó có một tấm bia kích thước: 0,75 x 0,40 x 15cm có niên hiệu Bảo Thái năm thứ 6, Hậu đình bia ký, nội dung bằng chữ hán cổ tạm dịch nội dung như sau: "Ông Phủ Bằng tự là Phúc Lập, là người thôn làng, tính tình khoan hoà chính trực, công bằng. Ông công đức 150 quan tiến cho làng xã làm việc công được bầu Hậu thân" Bia được lập vào ngày đẹp tháng 5 niên hiệu Bảo Thái thứ 6 (1925).

Tại phía Tây Bắc khu khuôn viên ngôi đình Phù lưu còn có một công trình kiến trúc nhỏ được gọi là miếu Ông, tôn thờ Đức Nam Hải Đại Vương Phạm Tử Nghi.

Đình Phù Lưu, trong những ngày giành chính quyền cách mạng tháng 8/1945, là nơi tập trung quần chúng mít tinh chào mừng chính quyền cách mạng, địa điểm tổ chức ngày bầu cử Quốc hội khoá I của nước Việt Nam mới. Nơi học tập bình dân học vụ xoá nạn mù chữ của nhân dân, nơi mở các lớp đào tạo bồi dưỡng cho cán bộ cơ sở về nghiệp vụ kế toán nông nghiệp.

Trong cuộc chiến đấu của quân và dân ta đánh thắng cuộc chiến tranh phá hoại bằng Không quân và Hải quân của Mỹ. Thời kỳ 1965 - 1972, đình Phù Lưu lần lượt đón tiếp cán bộ, công nhân sơ tán phòng không tại đình trong những ngày chiến tranh phá hoại: Bộ tư lệnh 350, xí nghiệp bánh kẹo, Công ty nông thổ sản Hải Phòng. Sau ngày đánh thắng giặc Mỹ, đình Phù Lưu tiếp tục được hợp tác xã nông nghiệp tạm thời sử dụng mặt bằng để sản xuất tiểu thủ công nghiệp xuất khẩu thêu ren.

Vào tháng 2 âm lịch hàng năm, chính quyền địa phương và nhân dân tổ chức Lễ hội truyền thống đình Phù Lưu. Lễ hội đình Phù Lưu gồm 2 phần: phần lễ có lễ cúng khai quang, lễ tế trình, lễ dâng hương, lễ tế tạ cầu cho “Quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu”; phần hội tổ chức các hoạt động trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ quần chúng.

Ngày 21 tháng 01 năm 2009, Uỷ ban nhân dân thành phố ra quyết định số 171/QĐ-UBND công nhận Đình Phù Lưu là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp thành phố.

 Thành đoàn Hải Phòng