Ba Bể - kỳ quan hồ trên núi

Ba Bể không chỉ là sự hội tụ của ba nhánh hồ Pé Lầm, Pé Lù và Pé Lèng, mà còn là nơi chứa đựng những truyền thuyết nhân văn và bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Tày. Đến đây, du khách như lạc vào một thế giới khác, nơi thời gian dường như ngưng đọng trên trầm tích đá vôi hàng triệu năm tuổi, nơi thiên nhiên và con người hòa làm một.

Anh Lê Thành Trung, du khách đến từ Hà Nội, cho biết: Lần đầu tiên tôi đến hồ Ba Bể năm 1992, sau đó mỗi năm đều cùng gia đình đến đây nghỉ dưỡng. Cảnh đẹp hoang sơ, hữu tình của hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam, những món ăn và bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào, khí hậu mát mẻ, không gian tĩnh lặng… là những ấn tượng đẹp của tôi về hồ Ba Bể.

Vườn quốc gia Ba Bể được công nhận là Vườn di sản ASEAN, khu RAMSAR thứ 1.938 của thế giới và khu RAMSAR thứ 3 của Việt Nam. Vẻ đẹp của Ba Bể là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng và hùng vĩ, là những nếp nhà sàn và nhịp sống thuần hậu của cộng đồng cư dân bản địa sinh sống quanh hồ. Pác Ngòi, Bản Cám, Bó Lù nay đã trở thành những điểm du lịch cộng đồng, là điểm nhấn của khu du lịch Ba Bể.

Anh Nông Nguyễn Chi, Chủ homestay Chi Hòa, xã Ba Bể, chia sẻ: Ngoài các điểm tham quan ở hồ, du khách thường quan tâm đến văn hóa và ẩm thực của người Tày làm du lịch ở vùng hồ. Tuy nhiên, khách lưu trú dài ngày ở khu du lịch hồ Ba Bể không nhiều, thường chỉ 1-2 ngày.

Tính đa dạng sinh học cao, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, hấp dẫn, hệ thống sông, hồ, hang động phong phú… là những điều kiện quan trọng để phát triển mạnh hoạt động du lịch.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, du lịch Ba Bể vẫn chưa thực sự “cất cánh” và khó níu chân du khách. Sản phẩm du lịch nghèo nàn, đơn điệu, thiếu tính đặc thù, dấu ấn giá trị văn hóa truyền thống chưa đậm nét. Các hoạt động dịch vụ thiếu tính chuyên nghiệp, chất lượng phục vụ chưa cao. Hạ tầng du lịch chưa được đầu tư tương xứng với tiềm năng.

Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng phát triển như chỉ tiêu bình quân một lượt khách và thời gian lưu trú bình quân của một khách còn thấp và chậm thay đổi trong thời gian dài. Đây là những “điểm nghẽn” cần khơi thông để tối ưu hóa giá trị di sản hồ trên núi độc đáo bậc nhất Việt Nam.

Đua thuyền kayak trên hồ Ba Bể

Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Thái Nguyên hiện nay có những điểm mạnh để phát triển du lịch, trong đó nổi bật là cảnh quan hồ Ba Bể và hồ Núi Cốc, cùng với đó là bản sắc văn hóa nổi bật, tạo nên những nét đặc trưng riêng để phát triển du lịch hồ trên núi. Đây cũng là hai trọng điểm du lịch được xác định trong lộ trình phát triển của ngành Du lịch tỉnh thời gian tới.

Ngày 24/02/2026, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định rõ lộ trình bứt phá với hai trọng điểm chiến lược là hồ Ba Bể và hồ Núi Cốc. Nếu hồ Núi Cốc là trái tim của nghỉ dưỡng và giải trí hiện đại, thì hồ Ba Bể chính là linh hồn của du lịch sinh thái và trải nghiệm di sản.

Việc phát triển trục động lực này sẽ tạo nên một hành trình du lịch “thiên đường hồ trên núi” xuyên suốt, thúc đẩy du lịch Thái Nguyên phát triển. Đây cũng là cơ hội “vàng” để du lịch hồ Ba Bể bứt phá khỏi những ranh giới cũ, khai phá tiềm năng “thiên đường hồ trên núi” còn đang bỏ ngỏ.

Trang Lê

Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên - baothainguyen.vn - Đăng ngày 07/4/2026