Thế kỷ thứ 3 TCN (cách đây 2.300 năm), Cổ Loa là kinh đô của nước Âu Lạc thời kỳ An Dương Vương. Lúc đó Cổ Loa vừa là kinh thành, quân thành và thị thành.
Năm 938, sau chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc, giành lại độc lập cho dân tộc, Ngô Quyền lại chọn Cổ Loa làm kinh đô.
Cảnh quan trước đền thờ An Dương Vương.
Rồng đá cổ trước cổng đền An Dương Vương.
Hiện nay, khu di tích Cổ Loa và vùng phụ cận bao gồm địa bàn các xã: Cổ Loa, Dục Tú, Việt Hùng, Uy Nổ của huyện Đông Anh, TP. Hà Nội, quy mô rộng khoảng 860ha, chỉ cách Thủ đô Hà Nội 17km về phía bắc. Quần thể di tích Cổ Loa gồm 3 vòng thành lũy (Thành Nội, Thành Trung và Thành Ngoại) còn bảo tồn 60 di tích. Trong đó có 7 di tích được xếp hạng quốc gia và 3 di tích được xếp hạng cấp thành phố.
Khu di tích Cổ Loa là một quần thể kiến trúc độc đáo. Trung tâm di tích là tòa thành cổ với 3 vòng, dài 16km. Dưới thành, hai bên trước đây là hào sâu. Đây là tòa thành cổ nhất, đạt quy mô và trình độ cao của Việt Nam và Đông Nam Á.
Di tích Cổ Loa được đón nhận Bằng di tích quốc gia đặc biệt của Nhà nước. Bộ Xây dựng cũng có tờ trình Chính phủ về việc phê duyệt di tích Cổ Loa thành “công viên lịch sử - sinh thái - nhân văn”. Tờ trình đề xuất các giải pháp khôi phục và cải tạo các di tích. Đặc biệt đắp lại thành, đào lại hào, khơi thông các hồ, đầm liên thông với sông Hoàng Giang, Sông Đuống, Sông Hồng, thiết lập cảnh quan tự nhiên phục vụ cho du lịch… Dự án nêu rõ tổng mức đầu tư, nguồn vốn, lộ trình tu bổ di tích, đền bù giải phóng mặt bằng, các công trình thuộc ranh giới bảo vệ di tích, tu bổ, xây dựng và khảo cổ…
TP. Hà Nội hiện nay đang xây dựng cầu Nhật Tân bắc qua Sông Hồng và đường sắt nội đô trên cao, chạy qua quanh công viên lịch sử - sinh thái - nhân văn Cổ Loa, sẽ tạo nên một khung cảnh hùng vĩ, sống động giữa lịch sử và hiện tại.
Lầu bia trong thành Cổ Loa.
Tượng và đền thờ Cao Lỗ trong thành Cổ Loa.
Nhà dân cư trong làng, xã Cổ Loa, thuộc khu Thành Nội.Nguồn : Baoanhdatmui