Miền Trung của tôi gió thổi rát mặt người vào những ban trưa mùa hè gay gắt. Ở trong nhà ngó ra tưởng như mọi cây cỏ đều khô cong dưới những tia lửa dữ dội của mặt trời. Quê tôi hiền lành mà lắm tai ương, vừa hết mùa lũ lụt đã đến mùa hạn hán, những con người hiền lành nơi đây sau khi ngửa cổ than "khổ chi mà khổ rứa” thì lại tiếp tục bền gan chiến đấu với đất trời.

 

Trẻ con quê tôi đi qua những ngày nóng ấy bằng những bát canh rau mát lịm từ tay mẹ và hương quê. Canh rau quê tôi đạm bạc và giản dị, một ít me đất nấu với cá cơm, cá khoai hay lá ngót nấu với thịt băm (thịt băm thì ít mà lá ngót thì xanh đầy nồi) hoặc rau dền luộc chấm với xì dầu...

 

Những bát canh ấy dẫn chúng tôi đi qua biết bao mùa hè, những mùa hè tuổi thơ vô tư và vụng dại. Để lớn lên đi xa nhớ về và thương quê, thương mẹ đến vô bờ..

 

Tôi nhớ nhiều nhất là canh rau lộn xộn, nghe cái tên buồn cười và thật thà quá. Rau lộn xộn bán ở chợ quê tôi được bày trong từng rổ lớn, trong đó có mồng tơi, dền đỏ, dền xanh, bông lý, rau khoai lang, rau tập tàng...

 

Nói chung là bất cứ loại rau gì ăn được người ta đều hái rồi bỏ chung vào với nhau, xáo đều lên và đem bán. Còn ở nhà, nếu có một cái vườn be bé thì cứ cắp rổ ra vườn hái được dăm bảy ngọn rau lang, vài lá mồng tơi, mấy ngọn rau dền, tuốt thêm ít lá ngót... vậy là đã có một bát canh thật to, thơm dìu dịu và mát lịm.

 

Cứ để chung mấy loại rau ấy rửa sạch rồi cho vào nấu, nếu sang thì cho vài con tôm, không thì chỉ cần ít gia vị và một muỗng ruốc là đã đủ đậm đà và ngon đến da diết.

 

Canh rau lộn xộn

 

Tôi không còn nhớ mình đã bao lần đi thơ thẩn theo mẹ ra vườn bứt lá này, lá kia... mà lá nào mẹ cũng gật.

 

Tôi không còn nhớ là đã bao trưa nắng, tôi chan canh nghe thơm và ngọt những mùi vị khác nhau của những loại rau quen thuộc ấy. Chỉ biết rằng mỗi khi nắng đổ lửa bên ngoài trời, tôi lại quay quắt nhớ bát canh rau lộn xộn xưa lẫn trong hương thơm của mẹ và yêu dấu tuổi thơ tôi...