Giữa lòng Thủ đô Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam không chỉ là một công trình kiến trúc đồ sộ, mà đã trở thành một “trường học” lịch sử sống động, nơi quá khứ oanh liệt được kể lại bằng ngôn ngữ của hiện đại, khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong trái tim mỗi người Việt Nam.

Diện mạo hoành tráng, đồ sộ của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam nhìn từ bên ngoài. Ảnh: Báo Quân đội nhân dân điện tử
Bản biên niên sử sống động qua từng hiện vật
Với tổng diện tích hơn 74ha, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam là dự án cấp đặc biệt, hội tụ hàng ngàn tư liệu, hiện vật quý giá, trở thành “cuốn biên niên sử” sống động về cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc.
Bước chân vào không gian Bảo tàng, du khách như được hòa mình vào dòng chảy lịch sử đầy sống động. Sự chuyển dịch từ lối trưng bày truyền thống sang trải nghiệm tương tác đa giác quan là bước đột phá ấn tượng, nhờ sự hỗ trợ của công nghệ 3D mapping, thực tế ảo (VR) và hệ thống phim tư liệu hiện đại, lịch sử không còn là những trang sách tĩnh tại mà trở thành một thực thể “biết nói”. Tại đây, người xem không chỉ nhìn thấy những hiện vật trưng bày tĩnh tại mà như đang đứng giữa không khí sục sôi của trưa ngày 30/4/1975 khi chiếc xe tăng 843 húc đổ cổng Dinh Độc Lập; hay cảm nhận được sự hào hùng trong từng chiến công của chiếc MiG-21 số hiệu 4324 với 14 ngôi sao đỏ - minh chứng đanh thép cho bản lĩnh của Không quân Việt Nam. Từ khung cảnh 60 ngày đêm quyết tử bảo vệ Thủ đô mùa đông năm 1946, trận đồ cọc Bạch Đằng oai hùng năm 938, cho đến con đường Trường Sơn huyền thoại, tất cả đều được tái hiện chân thực, đưa người xem ngược dòng thời gian về với những kỳ tích vẻ vang của dân tộc.

Không gian mô hình hoạt cảnh tỷ lệ 1:1 tái hiện sinh động cuộc chiến đấu 60 ngày đêm bảo vệ Thủ đô. Ảnh: Báo Quân đội nhân dân điện tử
Nơi kết nối dòng chảy hào hùng với sứ mệnh người Đảng viên thời đại mới
Trên thế giới, vai trò của các bảo tàng trong việc bảo vệ tư tưởng và giáo dục ý thức quốc gia được các nhà lãnh đạo, học giả tiến bộ đánh giá rất cao. Nelson Mandela, nhà lãnh đạo cách mạng Nam Phi, cho rằng: “Giáo dục là vũ khí tối thượng nhất bạn có thể dùng để thay đổi thế giới”. Quan điểm này hoàn toàn đồng điệu với sứ mệnh của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam: Dùng lịch sử để khẳng định bản sắc dân tộc, qua đó giáo dục, củng cố niềm tin của nhân dân vào con đường mà Đảng, Bác Hồ đã lựa chọn. Đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa, bảo tàng không chỉ là một thiết chế văn hóa, mà còn trở thành “thành trì” vững chắc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự lãnh đạo tài tình của Đảng Cộng sản Việt Nam. Như lời khẳng định của Tổng Bí thư Tô Lâm khi đến thăm: “Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam là một biên niên sự kiện bằng tài liệu, hình ảnh, hiện vật xuyên suốt chiều dài lịch sử ra đời, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng” (ngày 03/12/2024).

Không gian trưng bày tài liệu, hiện vật sinh động tái hiện dòng chảy lịch sử quân sự hào hùng của dân tộc. Ảnh: Báo Quân đội nhân dân điện tử
Với sứ mệnh cao cả đó, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đã trở thành “địa chỉ đỏ” không thể thiếu trong hành trình tìm về cội nguồn, là nơi hội tụ lý tưởng để đội ngũ cán bộ, đảng viên rèn luyện bản lĩnh chính trị. Minh chứng rõ nét là sự phối hợp chặt chẽ giữa Bảo tàng và các đơn vị quân đội, trường học để tổ chức các buổi “Giờ học lịch sử mở” đầy sáng tạo. Bên cạnh các chương trình sinh hoạt chuyên đề như “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” hay các buổi tọa đàm “Nghệ thuật quân sự Việt Nam - Bài học từ những trận đánh lịch sử”, Bảo tàng còn khẳng định vị thế là trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu. Điển hình là các lớp Tập huấn Nghiệp vụ Tuyên truyền & Thuyết trình, nơi đội ngũ cán bộ được rèn luyện kỹ năng truyền đạt, đào tạo hướng dẫn viên và trao đổi kinh nghiệm để nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử. Đặc biệt, thông qua các chương trình Học tập Thực tế và Nghiên cứu Chuyên đề, Bảo tàng đã phối hợp nhịp nhàng với các học viện, nhà trường uy tín để tổ chức các buổi nghiên cứu, sinh hoạt chính trị thực tế cho học viên.
Không ít đơn vị đã lựa chọn nơi đây để tổ chức Lễ kết nạp Đảng viên, Lễ tuyên thệ hay các buổi sinh hoạt chi bộ định kỳ, tạo nên những giây phút thiêng liêng, truyền cảm hứng và hun đúc tinh thần trách nhiệm. Mỗi chuyến nghiên cứu tại đây chính là dịp để cán bộ, đảng viên soi rọi lại tâm hồn, củng cố bản lĩnh chính trị và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc. Không gian nơi đây thôi thúc thế hệ hôm nay thấu suốt hơn về những gian khổ, hy sinh của cha anh, từ đó khơi dậy khát vọng cống hiến và trách nhiệm xây dựng đất nước trong tình hình mới. Chính sự kết nối sinh động giữa hiện vật và người xem đã biến những giá trị lý luận trở thành bài học thực tiễn thấm đẫm lòng yêu nước, qua đó khẳng định niềm tin sắt son của nhân dân vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và dân tộc ta đã chọn.

Chi bộ Phòng Tổ chức cán bộ, Đảng bộ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổ chức sinh hoạt chính trị tại Bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác giáo dục tư tưởng, giáo dục lịch sử thông qua các bảo tàng cách mạng. Nói chuyện với cán bộ, bộ đội, công nhân, nhân viên tham gia xây dựng Viện Bảo tàng Cách mạng Trung ương ngày 05/01/1959, Người nhấn mạnh, mỗi bảo tàng cách mạng là một “cuốn sử”, “Nó cho ta thấy rõ ông cha ta đã khó nhọc như thế nào mới xây dựng nên đất nước tươi đẹp ngày nay; Đảng và các chiến sĩ cách mạng đã hy sinh như thế nào, nay mới có tự do, có độc lập, có công nghiệp, có nông nghiệp phát triển”. Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam chính là nơi thể hiện rõ nét tư tưởng của Người, đường lối của Đảng, là sợi dây kết nối giá trị truyền thống với thời đại. Những hiện vật nơi đây không chỉ là tài sản văn hóa vô giá, mà còn là “thành trì” lịch sử vững chắc, là trường học thực tiễn thấm đẫm lòng yêu nước, qua đó đập tan mọi luận điệu xuyên tạc, vu khống của các thế lực thù địch, bồi đắp niềm tin sắt son của nhân dân và đội ngũ cán bộ, đảng viên vào con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Chi bộ Phòng Tổ chức cán bộ
(Đảng bộ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam)