An Giang - Di tích Đền thờ Đức Quản cơ Trần Văn Thành (xã Thạnh Mỹ Tây) như dấu tích hào hùng về thủ lĩnh nghĩa binh Gia Nghị chống thực dân Pháp.
Di tích Đền thờ Đức Cố quản Trần Văn Thành (xã Thạnh Mỹ Tây, tỉnh An Giang). Ảnh: Thanh Mai
Hào khí Nghĩa binh Gia Nghị
Quản cơ Trần Văn Thành (?-1873) là thủ lĩnh nghĩa binh Gia Nghị ở vùng Láng Linh - Bảy Thưa chống Pháp (1867 - 1873). Sau khi ông hy sinh (1873), người dân lập nơi thờ để tưởng nhớ.
Năm 1897, ông Trần Văn Nhu - con trai trưởng của Đức Quản cơ - dựng ngôi đền tưởng niệm cha và nghĩa binh, đặt tên Bửu Hương Tự.
Đây cũng là nơi quy tụ người dân, tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương, mà Đức Quản cơ là 1 trong 12 đại đệ tử - tiếp tục khai hoang, mở đất. Lo ngại nơi đây trở thành điểm quy tụ lực lượng yêu nước, tháng 2.1913, thực dân Pháp bao vây Bửu Hương Tự trong dịp lễ tưởng niệm 40 năm ngày Quản cơ hy sinh, bắt 83 người, đốt phá ngôi đền.
Gian thờ Đức Quản cơ trong Bửu Hương Tự. Ảnh: Thanh Mai
Năm 1938, ông Nguyễn Văn Tịnh - một tín đồ Bửu Sơn Kỳ Hương - vận động người dân xây dựng lại Bửu Hương Tự trên nền cũ. Tiếp nối truyền thống yêu nước đó, suốt 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, ngôi đền là cơ sở cách mạng.
Địa chỉ đỏ về lòng yêu nước
Đầu năm 1986, người dân phát hiện nhiều vũ khí của binh Gia Nghị dưới lòng đất gần Bửu Hương Tự. Cũng trong năm này, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận Bửu Hương Tự là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Từ đó, di tích từng bước được đầu tư, tôn tạo. Đền thờ hiện mang dáng vẻ cổ kính, tọa lạc giữa không gian làng quê sông nước yên bình.
Tượng Đức Quản cơ trong khuôn viên di tích. Ảnh: Thanh Mai
Công trình có kiến trúc chữ “tam”, gồm chánh điện, Đông lang và Tây lang; kiểu cổ lầu với mái hai cấp lợp ngói đại ống, trên nóc có hình lưỡng long tranh châu. Hệ thống cột gỗ căm xe, tường gạch, nền lát gạch bông tạo nên vẻ mộc mạc, trang nghiêm, đậm nét kiến trúc truyền thống Nam Bộ. Gian phía trước thờ Đức Phật thầy Tây An Đoàn Minh Huyên - giáo chủ Phật giáo nội sinh: đạo Bửu Sơn Kỳ Hương. Gian phía sau thờ Đức Quản cơ cùng gia đình. Xung quanh thờ nghĩa binh. Không gian thờ tự với hương án, hoành phi, liễn đối cùng các chi tiết trang trí truyền thống tạo không khí trang nghiêm, giàu tính văn hóa, lịch sử.
Người dân thường đến lễ bái tỏ lòng thành kính lãnh đạo nghĩa binh chống xâm lược. Ảnh: Thanh Mai
Hàng năm, vào các ngày 20-22 âm lịch, lễ tưởng niệm Đức Quản cơ được tổ chức theo nghi thức truyền thống, kết hợp nhiều hoạt động văn hóa, thể thao. Năm 2023, tượng đài của ông được dựng lên trong khuôn viên di tích, góp phần tạo điểm nhấn cho khu di tích.
Qua hơn một thế kỷ, từ Bửu Hương Tự đến Đền thờ Quản cơ Trần Văn Thành, di tích không chỉ là nơi tưởng niệm một thủ lĩnh nghĩa quân mà còn lưu giữ ký ức về cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ.
Thanh Mai
Nguồn: Dân tộc & Tôn giáo/Báo Lao Động