Thực hiện trong khu đất có không gian rộng lớn 1.544ha, một nửa là đất, đồi, một nửa là mặt hồ tự nhiên Đồng Mô in bóng núi Ba Vì, nếu chỉ riêng tham quan Khu các làng dân tộc với 54 làng, 54 dân tộc với các nét văn hóa có đặc tính riêng, làm sao có dịp thấy cho hết? “Làng” độc đáo ở chỗ đó.

Nếu bạn có ít thời giờ thì có thể đi tham quan một ngày. Muốn kỹ hơn, bạn có thể ở lại đôi ba ngày và cũng có thể chỉ cần tham quan trong một buổi sáng và chỉ tham quan tìm hiểu một ngôi làng nào đó, khu nào đó trong tổng thể của “siêu làng”.

Kể từ ngày “mở cổng Làng” (tháng 9/2010), cho đến nay, các không gian cảnh quan làng, bản tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Làng Văn hóa) đã cơ bản hoàn thành cùng với nhiều hoạt động của các cộng đồng dân tộc tham gia hoạt động luân phiên và các hoạt động văn hoá tiêu biểu được tổ chức thường xuyên tại đây. Có lẽ sức hấp dẫn nhất chính là việc tái hiện, gìn giữ và phát huy các di sản văn hóa truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam.

Bạn có thể tự khám phá nghệ thuật kiến trúc cổ truyền và kiến trúc dân gian, không gian sống, trải nghiệm sinh hoạt cộng đồng, tìm hiểu phương thức sản xuất, nghề thủ công mỹ nghệ, các món ăn, thức uống đặc biệt của các dân tộc.

Bạn có thể trực tiếp “xuống đồng” cùng đồng bào tham gia canh tác, kiếm củi, làm nương, hoặc chiêm ngưỡng những lễ hội diễn ra quanh năm với nghi thức, âm nhạc và vũ điệu dân gian, tham dự những cuộc vui chơi thể thao cổ truyền như đánh phết, tung còn, chọi trâu, bắn cung nỏ... chìm đắm, day dứt trong tiếng khèn và lời hát lượn nỉ non, chìm đắm trong kỷ niệm về người đã đi vào thiên cổ trong những nghi lễ nhà mồ... và tiếng cồng, tiếng chiêng ngân xa trong đêm đại ngàn, hùng vĩ...

Nhưng để hiểu tổng quan hơn, hướng dẫn viên tại “siêu làng” sẽ dẫn bạn đi theo lịch trình bạn muốn hoặc sẽ dẫn bạn đến thăm từng nhà, từng làng của từng dân tộc. Vào Làng, trước tiên hướng dẫn viên sẽ giới thiệu tổng quan về “siêu làng”, tiếp đó đưa bạn đi thăm làng dân tộc phía Bắc, Tây Bắc với 28 dân tộc thuộc khu vực vùng cao, vùng sâu. Bạn có thể đến thăm không gian làng dân tộc H’Mông, say điệu múa khèn H’Mông và đến làng Dao say đắm câu hát giao duyên tình tứ, bạn có thể dừng lại làng dân tộc Thái, Tày. Bạn sẽ không thể bỏ qua không gian chợ phiên - nơi được coi như là không gian sinh hoạt văn hóa tinh thần rất quan trọng đối với đồng bào Tây Bắc, vùng cao, mua cho mình những sản vật, đồ dùng của đồng bào mà mình ưa thích, tìm hiểu những nét đặc sắc của văn hóa chợ vùng cao, hòa mình trong những phiên chợ tình nồng đượm hương vị tình yêu của những con người vốn “có duyên mà không có phận”…

Hành trình sẽ đưa bạn đến với Tây Nguyên, không gian của 18 làng dân tộc khu vực Trường Sơn - Tây Nguyên sẽ dẫn đưa bước chân bạn với các điểm tham quan chính: làng Bah Nar, làng Giẻ Triêng, làng Gia Rai, làng Ê Đê…

Tiếp đó, bạn có thể phóng tầm mắt ra xa hướng đến không gian ngôi làng của các dân tộc vùng văn hóa Trung Bộ, Nam Tây Nguyên và Nam Bộ, đi thăm khu tháp Chăm, khu công trình quan trọng nhất trong tổng thể ngôi làng các dân tộc khu vực này với hệ thống đền tháp, điêu khắc, tượng thờ… được tái hiện lại theo nguyên mẫu với tỉ lệ 1/1 cụm tháp Pokloogarai thuộc phường Đô Vinh - thành phố Phan Rang, tỉnh Ninh Thuận. Tiếp đó, bạn có thể tiếp tục tham quan khu chùa Khmer và không gian sống của người Khmer… Trong chuyến hành trình này bạn có thể dừng chân tới làng Rơ Măm đi xuống “hòn đảo gấm hoa” - sân khấu nổi - tham quan không gian cảnh quan, hít thở bầu không khí trong lành, thư thái và thay đổi không khí bằng chuyến du thuyền tham quan hồ Đồng Mô ra đảo Mỏ Vịt và Đảo thông. Tại hai hòn đảo này, bạn có thể thiết kế chuyến đi dã ngoại, cắm trại tại đây, hít thở bầu không khí trong lành, môi trường hiền hòa, nguyên sơ...

Tham gia vào hành trình khám phá này, có lẽ điều quan trọng nhất là bạn đã tìm được một nơi để bạn đến, để tiếp cận, tìm hiểu, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc Việt Nam. Một nơi mà qua đó có thể tăng cường giao lưu văn hóa giữa các dân tộc, tăng cường tình đoàn kết, học tập lẫn nhau một cách hiệu quả. Một nơi là đại diện tiêu biểu để bạn có thể giới thiệu với bạn bè thế giới về một nền văn hóa đa dạng trong thống nhất của Việt Nam./.