Tất cả tạo nên Vườn Quốc gia Cát Bà, nơi hội tụ những giá trị nổi bật về cảnh quan, địa chất và đa dạng sinh học, đồng thời là điểm đến hấp dẫn cho các hoạt động du lịch sinh thái, khám phá thiên nhiên. 

Vẻ đẹp cung đường giữa núi và biển trên đảo Cát Bà. Ảnh: Nguyễn Hồng Phong

Những cung đường trekking xuyên vùng lõi di sản

Từ trung tâm vườn quốc gia, du khách có thể lựa chọn tuyến tham quan rừng Kim Giao và chinh phục đỉnh Ngự Lâm. Với chiều dài khoảng 1,5km, đây là cung trekking có độ khó vừa phải, phù hợp với phần lớn du khách.

Men theo những bậc đá dưới tán rừng xanh mát, du khách sẽ lên tới đỉnh Ngự Lâm ở độ cao khoảng 225m. Đây là một trong những điểm ngắm cảnh đẹp nhất của Vườn Quốc gia Cát Bà. Từ đỉnh núi, những dãy núi đá vôi nối tiếp nhau tới tận chân trời, xen giữa là các thung lũng xanh và những cánh rừng nguyên sinh trải dài. Không gian thoáng đãng cùng tiếng chim rừng và làn gió mát từ thung lũng tạo nên trải nghiệm khó quên cho những người yêu thiên nhiên.

Đỉnh Ngự Lâm - điểm ngắm cảnh đẹp nhất của Vườn quốc gia Cát Bà. Ảnh: Đoàn Thanh Sơn

Trở lại khu vực trung tâm, du khách có thể tiếp tục khám phá động Trung Trang nằm giữa thung lũng cùng tên, một trong những hang động tiêu biểu của quần đảo Cát Bà. Được hình thành qua hàng triệu năm kiến tạo địa chất, hang động gây ấn tượng với hệ thống thạch nhũ kỳ ảo và những lối đi uốn lượn xuyên lòng núi. Đây cũng là điểm tham quan thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Động Trung Trang

Đối với những người yêu thích trekking, hành trình khám phá vùng lõi của vườn quốc gia là trải nghiệm đáng thử. Tuyến đường dài khoảng 12km đưa du khách đi qua rừng nguyên sinh, các thung lũng giữa núi đá vôi và những vùng ngập nước đặc trưng. Cung đường không quá hiểm trở nhưng đòi hỏi thể lực tốt và phù hợp với những người đã quen với hoạt động đi bộ đường dài.
Một trong những điểm dừng chân thú vị nhất trên tuyến là Ao Ếch, vùng ngập nước rộng khoảng 3,4ha nằm giữa rừng. Đây là nơi sinh sống của nhiều loài lưỡng cư, tạo nên hệ sinh thái đặc trưng cho khu vực.

Từ Ao Ếch, đi tiếp khoảng 5km là đến làng Việt Hải, ngôi làng nhỏ nằm sâu trong vùng lõi của Vườn Quốc gia Cát Bà. Được bao bọc bởi núi đá vôi và rừng nguyên sinh, Việt Hải từng có thời gian gần như tách biệt với bên ngoài nên vẫn giữ được không gian yên bình cùng nhiều nét sinh hoạt truyền thống. Ngày nay, nơi đây trở thành điểm dừng chân được nhiều du khách yêu thích sau hành trình xuyên rừng. Du khách có thể đạp xe qua những con đường làng, tìm hiểu đời sống của người dân địa phương, thưởng thức các món ăn dân dã hoặc đơn giản là tận hưởng nhịp sống chậm rãi giữa thiên nhiên.

Cung đường xuyên rừng trong Vườn quốc gia Cát Bà. Ảnh: Minh Phượng

Ngoài những điểm tham quan phổ biến, du khách có nhiều thời gian hơn có thể khám phá thêm Đồng Ninh Tiếp, hang Tiền Đức, rừng ngập mặn Phù Long hay động Thiên Long. Mỗi địa điểm mang những đặc trưng riêng về cảnh quan và hệ sinh thái, góp phần tạo nên sự đa dạng cho hành trình khám phá Cát Bà.

Kho báu thiên nhiên của Việt Nam và thế giới

Điều khiến Vườn Quốc gia Cát Bà trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở cảnh quan hay các tuyến trekking. Giá trị lớn nhất của nơi đây chính là sự đa dạng sinh học được hình thành và gìn giữ qua hàng triệu năm.

Nhờ sự đa dạng về địa hình và môi trường sống, vườn quốc gia sở hữu hệ động thực vật phong phú với nhiều loài quý hiếm được ghi nhận trong Sách đỏ Việt Nam và Sách đỏ thế giới. Đây cũng là môi trường sống của nhiều loài thú, chim, bò sát, lưỡng cư và côn trùng có giá trị bảo tồn cao.

Những giá trị nổi bật về địa chất, sinh thái và đa dạng sinh học đã giúp quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới năm 2004. Năm 2023, quần đảo Cát Bà cùng Vịnh Hạ Long tiếp tục được UNESCO ghi danh là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Những danh hiệu này không chỉ ghi nhận vẻ đẹp của cảnh quan mà còn khẳng định tầm quan trọng của việc bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên độc đáo của khu vực.

Trước khi bắt đầu hành trình, du khách nên dành thời gian tham quan khu trưng bày và sa bàn tổng thể tại trung tâm vườn quốc gia để tìm hiểu về hệ sinh thái, các loài động thực vật cũng như những tuyến tham quan chính. Đội ngũ cán bộ của vườn luôn sẵn sàng tư vấn lộ trình phù hợp với thời gian và thể lực của từng du khách.

Khoảng thời gian từ 7h30 đến 9h là lúc thuận lợi nhất cho các hoạt động đi bộ trong rừng. Với các tuyến trekking dài như Ao Ếch - Việt Hải, du khách nên chuẩn bị giày có độ bám tốt, mang theo đủ nước uống và các vật dụng chống nắng cần thiết. Vào mùa hè, thời tiết giữa trưa thường khá nóng, trong khi những ngày mưa một số đoạn đường có thể trở nên trơn trượt hơn bình thường. Việc chủ động sắp xếp thời gian để hoàn thành hành trình trước giờ đóng cửa của vườn sẽ giúp chuyến đi thuận lợi và an toàn hơn.

Là một phần của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới và Di sản Thiên nhiên Thế giới, Vườn Quốc gia Cát Bà không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn là tài sản thiên nhiên vô giá của Việt Nam. Mỗi hành động nhỏ của du khách như không xả rác, hạn chế tác động đến môi trường tự nhiên và tôn trọng các quy định bảo tồn đều góp phần gìn giữ miền di sản xanh đặc biệt này cho các thế hệ tương lai.

Phương Nhi

Travel+ số 7/2026