Di tích lịch sử là những công trình, địa điểm mang giá trị sâu sắc về văn hóa, kiến trúc, lịch sử, không chỉ là minh chứng cho quá khứ mà còn là nơi bảo tồn, truyền lại phong tục tập quán, tín ngưỡng và tinh thần dân tộc cho thế hệ sau, đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa và thể hiện bản sắccủa Yên Mô - Ninh Bình.
1. Di tích lịch sử cấp tỉnh Đình Lục Giáp tại thôn Lộc, xã Yên Thành, huyện Yên Mô,tỉnh Ninh Bình.
Năm 2010, Đình Lục giáp được Chủ tịch UBND tỉnh công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh theo Quyết định số 122/QĐ-CT ngày 11/02/2010 thuộc thôn Lộc, Xã Yên Thành.
Đình Lục Giáp được xây dựng trên khu đất cao phía tây Nam thôn Lộc, xã Yên Thành. Đình tọa thế dựa lưng vào núi,hướng ra sông,cách đình 300m về hướng đông là con sông Mèo (còn gọi là sông nhà Lê), phí bắc của đình có núi Phượng Dục hình vòng cung như đôi cánh phượng,phía tây là núi Ngay My,phía Bắc là núi Mỏ Sơn. Ba quả núi nối lại với nhau thành cỗ ngai lớn bao bọc lấy di tích. Đình là nơi để thờ cúng và nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh cho tới ngày nay.

2. Di tích lịch sử cấp tỉnh đền thờ Tạ Danh Nghĩa xã Yên Thành, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Đền thờ Tạ Danh Nghĩa là nơi thờ cúng tướng quân Tạ Danh Nghĩa một danh tiếng nhà Lê.. Hiện nay, trong di tích còn lưu giữu được nhiều sắc phong, đồ thờ, kiến trúc gỗ thời Lên. Hằng năm, cứ đến ngày 07/11 (ngày giỗ của Tạ Danh Nghĩa) nhân dân trong thôn tổ chức mở hội. Ngày hội làng là ngày bà con làng xóm tập trung sinh hoạt cộng đồng, liên kết mối quan hệ tình cảm gắn bó hơn. Đền thờ Tạ Danh Nghĩa đươc chủ tịch UBND tỉnh ký quyết định công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh vào ngày 15/12/2008 theo Quyết định số:2261/QĐ-CT.

3.Đền Hậu Trần thôn La, xã Yên Thành huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Khu di tích đền Hậu Trần gồm đền La, phủ Bối Mai, lăng mộ Giản Định Đế thờ 2 vua Hậu Trần, công thần Trần Triệu Cơ và công chúa Bối Mai trên đại bản doanh kinh đô Mô Độ xưa nay là làng Bồ Xuyên, xã Yên Thành, Yên Mô, Ninh Bình. Xã Yên Thành còn lưu giữ được khá nhiều di tích, dấu ấn về thời Hậu Trần. Ngôi đền đã được cấp bằng "Di tích lịch sử, văn hóa quốc gia". Ngôi đền ở vào địa thế có bốn ngọn núi chầu bốn bên: Phương Duệ, Cổ Rùa, Long Mã, Búi Tóc.
Thôn La còn có phủ thờ Bối Mai công chúa dưới chân núi Cái Sơn. Bà là con gái Giản Định Đế, người có công tổ chức việc khẩn hoang, khuyến khích việc nông trang, xây dựng xóm làng. Cách phủ thờ Bối Mai công chúa là khu lăng, nơi này, theo truyền thuyết là nơi an táng Giản Định Đế. Khu lăng ngày trước rộng đến 8 ha. Trước lăng có biển đề: "Hậu Trần hoàng đế lăng". Xã Yên Thành lại còn một cái giếng mang tên Giếng Dặn. Giếng này có từ thời Giản Định Đế. Theo phong tục địa phương, uống nước giếng Dặn là nhớ lấy lời tiên tổ, ra sức giữ gìn và góp phần dựng xây non sông gấm vóc.



Lễ hội đền Hậu Trần tưởng nhớ các vị anh hùng thời Hậu Trần được mở từ ngày 12 đến ngày 13 tháng ba âm lịch hàng năm. Ngày hội có rước kiệu quanh đền, sau đó lễ dâng hương, đọc văn tế. Hội có nhiều trò vui chơi như đánh đu, kéo chữ, đánh cờ và múa hát. Hội còn có tục lệ dâng "Xôi Vựng". Loại xôi này phải chọn gạo nếp thật trắng và thơm, các làng dự thi xôi và làm cỗ cúng. Gạo nếp được vo ở nước giếng đặc biệt của thôn Thượng Phường gọi là giếng Me, các thôn khác phải cử người về giếng Me của thôn Thượng Phường từ ngày hôm trước để xin nước ngâm gạo. Người dân nơi đây cho rằng nước giếng Me trong suốt, tinh khiết, nấu xôi rất dẻo và thơm. Là di tích lịch sử quuocs gia được công nhận theo quyết định số 3211QĐ/BT, ngày 12/12/1994 của bộ trưởng bộ văn hóa thôn tin.
4. Di tích đền Cả, chùa Bảo Liên và phủ Diện Sơn thôn thượng Phường, xã Yên Thành huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Được UBND tỉnh Ninh Bình công nhận xếp hạng di tích lịch sử,văn hóa cấp tỉnh tại quyết định số: 564/QĐ-UBND, ngày 20 tháng 12 năm 2013 của UBND tỉnh.
Đền là nơi thờ tự tưởng niệm Thái sư Trần Nhật Duật, một nhân vật lịch sử thời trần. Ông là một vị tướng giỏi người đãcó công trong cuộc kháng chiến chống quân Nghuyên Mông lần thứ hai và lần thứ ba, giữ gìn bờ cõi nước Đại Việt. Ngoài ra đền còn phối thờ các nhân vật có công với vùng đất di tích. Chùa là công trình tôn giáo thờ phật.Phủ mẫu là nơi thờ bà Vũ Thị Kỷ,người đẫmng nghề trồng dâu nuôi tằm về truyền bá cho địa phương và phát triển nghề chăn tằm dệt vải. Tai đây confluwu giữ được 25 sắc phong của các triều vua hậu lê và Nguyễn, 03 bia đá cùng nhiều đồ thờ có giá trị.

5. Di chỉ Mán Bạc thôn Bạch Liên, xã Yên Thành huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.
Di chỉ Mán Bạc ở thôn Bạch Liên, xã Yên Thành, huyện Yên Mô (Ninh Bình), thuộc hệ thống đứt gãy của dải núi đá vôi Tam Điệp chạy ra tới biển. Theo các nhà khảo cổ học, di chỉ Mán Bạc thuộc giai đoạn văn hóa cuối Phùng Nguyên, đầu Đồng Đậu, có niên đại gần 4.000 năm với 30 di hài người Australoid và Mongoloid được chôn chung, cho thấy trên đất Việt Nam đã có sự chung sống lâu dài giữa người Australoid và người Mongoloid.
Cư dân cổ Mán Bạc sống trên toàn bộ doi đất cao mà nhân dân thường gọi là Gò Vụng, được dải núi Mán Bạc bao quanh theo thế hình vòng cung tạo ra một nơi rất kín. ở đó, cư dân yên tâm sinh sống vì có thể tránh được thời tiết xấu. Năm 1999, các nhà khảo cổ Việt Nam đã tiến hành khai quật di chỉ Mán Bạc lần thứ nhất, và đã tìm thấy 5 mộ táng và 6 cá thể. Trong lần khai quật lần thứ hai, với diện tích 24m2, các nhà khảo cổ đào được 10 mộ với 11 cá thể. Người chết được chôn theo tư thế nằm ngửa, tay chân duỗi thẳng, mặt nghiêng về bên trái. Các nhà khảo cổ cũng thu được 39 chiếc rìu, 8 đục, 6 hạt chuỗi, 10 mảnh vòng, 2 bàn đập vải vỏ cây, 3 nồi gốm, 1 bát đồng, 3 hiện vật hình nấm còn khá nguyên vẹn... và hàng trăm kilogam vỏ nhuyễn thể. Đây cũng là di chỉ đầu tiên trong giai đoạn văn hóa Phùng Nguyên giữ được di cốt người còn khá nguyên vẹn. Đối chứng với mẫu bào thai 8 tháng tuổi ở Viện Giải phẫu, các nhà khảo cổ đã khẳng định những di cốt được tìm thấy ở một số mộ là trẻ sơ sinh (chiếm tới 50%).
Điều thú vị là 3 trong số 10 di cốt người cổ ở Mán Bạc, các nhà khảo cổ học phát hiện được bệnh ù tai. Bệnh ù tai ở những nhóm người cổ đại xung quanh khu vực Thái Bình dương cho thấy trong quá khứ bệnh thường xuất hiện. Giả thuyết bệnh ù tai do tiếp xúc lâu trong nước lạnh đã được đông đảo những người nghiên cứu trong các lĩnh vực y tế, nhân học, vật lý, chấp nhận. Cư dân cổ Mán Bạc cư trú ở vùng tiếp núi cận biển. Thời kỳ đầu cư dân Mán Bạc đã biết kết hợp hái lượm, săn bắt và trồng trọt với phương thức khai thác các sản vật của biển. Qua chứng cứ bệnh ù tai có thể khẳng định, người cổ Mán Bạc đã biết lặn để khai thác tài nguyên biển. Theo đánh giá của giới khảo cổ, giá trị lớn nhất của cuộc khai quật di chỉ Mán Bạc lần thứ hai là bước đầu cho thấy sự phát triển của văn hóa Đa Bút giai đoạn muộn lên cư dân Mán Bạc cổ. UBND huyện Yên Mô đang có kế hoạch xây dựng bảo tàng ngoài trời tại địa điểm khai quật di cốt người cổ Mán Bạc. Được UBNd tỉnh công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh theo quyết định số 658/QĐ-UBND, ngày 28/12/2017.
Nguồn: Cổng thông tin điện tử Huyện Yên Mô - Ninh Bình