Theo thần tích, thần sắc: Công chúa Mẫu nghi Đồng Tử tên húy là Trinh. Con gái họ Phùng người làng đường lâm thuộc tỉnh Sơn Tây, lấy chồng họ Trương tên là Đồng Tử. Một hôm ông Trương đến ngủ ở Núi Vọ đánh chết con ma ở núi này. Về nhà ngủ mộng thấy ba người tự xưng là: Tam đảo sơn thần, Trương tào phán quan, Vọ Sơn thần đến xin đầu thai làm con. Sau đó bà Trinh đẻ sinh ba là:

Trương Quan Giáp cây dừa. Tên húy là Phán;  Ba đầu thiêng liêng mối. Tên húy là Rỵ; Thông linh Tôn Thần. Tên húy là Thanh.

Ba vị này lớn lên theo Phùng Hưng đánh giặc xâm lược nhà Đường thế kỷ thứ VIII với cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng (766 - 791). Phùng Hưng lên ngôi vua tự xưng là bố cái Đại Vương, sắc phong cho c bà Trương và ba con là Thành Hoàng Làng Đồng Tử. Sau đến đời vua Đinh Tiên Hoàng khi khai quốc về qua đền thờ Đức Bà ở núi - Vọ khấn xin âm phù. Sau khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi có cấp cho tiền về làm thêm đền thờ.

Đình thờ vọng Cao Sơn Đại vương, Quý Minh Đại vương, Nam Hải Đại vương

Bảy vị thành hoàng trên đều được thờ bằng tượng thờ, long ngai bài vị ở đình. Trước 1938. Từ thời vua Tự Đức - Vua Đông Khánh - vua Thành Thái. Vua Duy Tân đến vua Khải Định. Đã phong 12 sắc còn lưu giữ tại Viện thông tin khoa học xã hội - Hà Nội Việt Nam.

Đình Đồng Tử hướng Tây, tọa lạc trên một gò đất cao về phía Đông Nam phường Phù Liễn. Bên tả đình là đường liên khu phố Đồng Tử, bên hữu là cánh đồng lúa, trước mặt là núi Cột Cờ. Đình bố cục mặt bằng hình chữ đinh gồm 3 gian 2 dĩ tiền tế và 3 gian hậu cung.

Trong kháng chiến, đình bị tiêu thổ và được phục dựng năm 2008. Công trình được làm hoàn toàn bằng chất liệu bê tông, cốt thép, các cấu kiện đều được sơn kiểu giả gỗ. Đình lợp ngói mũi hài truyền thống, làm kiểu chéo đao tàu góc, trên đại tự ghi 3 chữ hán “đình Đồng Tử”. Nền và sân đình lát gạch giếng đáy, xung quanh khuôn viên xây tường bao. Tổng diện tích khuôn viên đình hiện nay rộng 2000 m2.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954), đình Đồng Tử là một trong những địa điểm ghi nhận những sự kiện kháng chiến của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương; ngày 25/8/1945, tại đình Đồng Tử nhân dân đã tập trung mang bãng cờ, biểu ngữ mít tinh dự lễ ra mắt Ủy ban cách mạng lâm thời xã; là nơi mở lớp bình dân học vụ, xóa nạn mù chữ cho nhân dân; nơi diễn ra bầu cử Đại biểu Quốc Hội của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Các tư liệu: Bia ký, thần tích, sắc phong đến nay đều không còn, đồ thờ tự bị thất lạc hầu hết trong chiến tranh. Tại đình Đồng Tử còn lưu giữ 03 chân tảng kê cột của ngôi đình cổ xưa. Các bộ Đại tự, câu đối, nhang án, cửa võng, bát biểu, chấp kích hầu hết được làm mới.

Lễ hội văn hóa truyền thống tại đình Đồng Tử diễn ra vào các ngày âm lịch hàng năm: Ngày 10 tháng 1 (ngày sinh Đức Bà); Ngày 9 tháng 2 (ngày sinh của 3 vị là con Đức Bà và cũng là ngày hóa của Đức Bà); Ngày 8 tháng 12 (ngày hóa của các vị thần). Vào những ngày này, mọi người thường tập trung về đình, cùng nhau sinh hoạt văn hóa tâm linh, tín ngưỡng cổ truyền của dân tộc.

Ngày 05 tháng 9 năm 2012, Uỷ ban nhân dân thành phố ra quyết định số 1448-QĐ/UBND công nhận đình Đồng Tử là Di tích Lịch sử cấp thành phố.

Nguồn: Thành Đoàn Hải Phòng