Đình Cả, thuộc thôn Đình Cả, xã Nội Duệ là một làng cổ trong vùng đất cổ Tiên Sơn nổi tiếng nằm ở trung tâm của vùng quê Quan họ bên bờ sông Tiêu Tương xưa. Đình làng Đình Cả được khởi dựng vào đầu thế kỷ 18 ở phía Đông của làng.

Đình xưa có quy mô to lớn, kiến trúc chữ Đinh gồm tòa Đại bái 5 gian, Hậu cung 1 gian, phía trước là Tam môn và ao đình (còn gọi Ao rối).

Theo truyền thống và tư liệu thần tích, thần sắc cho biết đình thờ Thành hoàng là tướng Phạm Ban và Lý Hồng Nương công chúa có công đánh giặc Chiêm Thành thời Lý và phối thờ hai vị hậu thần là Quận công Đỗ Nguyễn Thụy và tướng công Nguyễn Đình Diễn là hai người làng có nhiều công lao trong việc hưng công xây dựng đình, chùa và mở mang làng xóm.

Năm 1949, ngôi đình bị tiêu thổ hoàn toàn trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, đồ thờ tự được chuyển về cất giữ tại nhà sắc của làng. Năm 1992, với truyền thống hướng về nguồn cội, chính quyền và nhân dân địa phương đã phục dựng lại ngôi đình trên nền đất xưa. Sau đó, ngôi đình tiếp tục được người dân địa phương xây dựng Nghi môn, tòa Tiền tế và tu bổ lại toàn bộ ngôi đình.

Đình Đình Cả hiện bao gồm: Nghi môn, Tiền tế, Đại đình và Hậu cung tạo thành mặt bằng kiến trúc kiểu chữ đinh. xây chồng diêm 2 tầng 8 mái đao cong, bộ khung bằng gỗ. Trong đình còn bảo lưu nhiều tài liệu hiện vật quý, tiêu biểu như: Ngai thờ, bài vị, long đình, kiệu bát cống... niên đại thời Nguyễn cùng nhiều đồ thờ tự: Hoành phi, câu đối, hương án có giá trị thẩm mỹ, nghệ thuật.

Cùng với giá trị kiến trúc, nhân vật được thờ phụng, giá trị đình Đình Cả còn thể hiện ở lễ hội truyền thống hàng năm. Hội đình làng Đình Cả diễn ra từ ngày 11 đến 15 tháng Giêng, trong đó chính hội là ngày 13 tháng Giêng.

Phần hội diễn ra nhiều trò chơi dân gian như: Tổ tôm điếm, đập niêu, thi dệt vải, tổ chức hát Quan họ... Lễ hội đình làng Đình Cả là dịp để những người xa quê nhớ về cội nguồn, quê hương, đồng thời là dịp củng cố tình đoàn kết cộng đồng làng xã, giáo dục truyền thống đối với các thế hệ.

Đình làng Đình Cả, xã Nội Duệ, huyện Tiên Du được Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa theo Quyết định số 1709/QĐ-UBND ngày 18-12-2024.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh