Trên kiến trúc của Miếu còn lưu giữ được những nét hoa văn của nghệ thuật cổ. Hiện miếu vẫn còn giữ được những di vật có giá trị như cuốn thần phả chữ Hán và sắc phong thần, cùng nhiều hiện vật có giá trị khác.

Ả Lã Nương từ nhỏ đã  nổi tiếng là người thông minh, am tường cung nỏ, thấu hiểu thơ văn. Năm 15 tuổi, bà xin cha về ở trang Ốc Lũng (nay là thôn Mạch Lũng, xã Đại Mạch) để ở. Tại đây, bà đã dạy dân trồng lúa, trồng dâu và chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Khi nghe tin vua cha mất nước, bà đã cùng gia thần chiêu mộ binh lính xuất quân quyết chiến một trận với Lý Phật Tử, Nhã Lang cùng bè lũ của chúng. Trong trận chiến ấy, bà Ả Lã Nương bị thương và hóa tại cửa biển Đại Nha.

Tương truyền, sau khi mất, bà thường hiển linh giúp đỡ dân chúng quê nhà, từ đó người dân trang Ốc Lũng xưa – làng Mạch Lũng ngày nay đã lập Miếu Lũng đông làm nơi thờ tự bà.

Ngoài ra, tại đây còn thờ tự 3 vị thủy thần, tương truyền  là con cháu của vua Hùng vương thứ 16 với tên gọi Nhất Lang, Nhị Lang, Tam Lang đều là những người có công lớn đánh đuổi giặc Ân, phò vua giúp nước và cũng từng lập ấp sinh sống tại Ốc Lũng; sau khi các ngài qua đời, được Nhân dân trong vùng yêu quý lập nơi thờ tự.

Miếu Mạch Lũng đông (trước còn có tên là Lũng Trang) tọa ngự tại khu vực ven chân đê, thuộc thôn Mạch Lũng, với diện tích rộng gần 1.000m2  được xây dựng từ rất lâu đời. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, ngôi miếu vẫn giữ nguyên nét đẹp của di tích cổ.

 

Trên kiến trúc của Miếu còn lưu giữ được những nét hoa văn của nghệ thuật cổ. Hiện miếu vẫn còn giữ được những di vật có giá trị như cuốn thần phả chữ Hán và sắc phong thần, cùng nhiều hiện vật có giá trị khác. Miếu cũng được công nhận là Di tích lịch sử cấp Thành phố.

Theo truyền thống, cứ đến tháng Hai dân làng lại tổ chức Lễ hội như một dịp ghi nhớ công ơn của bà Ả Lã Nương và 3 vị thủy thần.

Lễ hội làng Mạch Lũng diễn ra với các nghi lễ truyền thống, tiêu biểu là: Dâng hương, tế lễ sau đó là các trò chơi dân gian. Ngày nay còn có thêm các hoạt động văn nghệ, thể thao, thu hút đông đảo người dân và du khách gần xa đến xem. Ngày 21/2/2023, tức ngày mùng 2 tháng Hai năm Quý Mão, xã Đại Mạch trang trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Miếu Mạch Lũng đông với sự tham dự của đông đảo Nhân dân Đại Mạch, du khách gần xa, đại diện lãnh đạo Phòng VHTT huyện và địa phương.

 

Những năm qua, xã Đại Mạch rất quan tâm, chú trọng đến công tác bảo tồn các giá trị văn hóa lịch sử của địa phương, trong đó có miếu Mạch Lũng đông và Lễ hội.