Cây cà phê được phát hiện ở châu Phi cách nay gần chục thế kỷ nhưng việc tiêu dùng cà phê chỉ thịnh hành khi được phổ biến sang xứ Ả Rập và châu Âu khoảng 300 năm nay. Theo đó, các vật dụng để chế biến, bảo quản, vật chuyển, sử dụng cà phê khá đa dạng với nhiều kiểu cách khác nhau, từ đơn sơ đến cầu kỳ, phức tạp, thể hiện văn hóa thưởng thức cà phê phong phú của các quốc gia.

 

Các loại bình pha cà phê của châu Âu từ thế kỷ 19 - Ảnh: Trung Chuyên

 

Bảo tàng cà phê thế giới tại làng cà phê Trung Nguyên được nhượng lại từ nhà sưu tập Jens Burg ở Đức với hơn 10.000 hiện vật. Hiện nơi đây mới trưng bày khoảng 500 hiện vật đặc trưng như: những chiếc cối dùng để giã cà phê cổ nhất ở Ethiopia chưa xác định được niên đại, những chiếc ấm đựng cà phê bằng đồng, bằng bạc sản xuất từ năm 1700, túi da dê ủ ấm cà phê cùng những chiếc máy pha cà phê được chế tạo từ nhiều thời kỳ khác nhau… Nhìn bộ sưu tập này, chợt nghĩ ngày trước, cà phê chưa được sản xuất nhiều như bây giờ nên được xem là sản phẩm xa xỉ, việc thưởng thức cà phê chủ yếu trong giới thượng lưu nên những vật dụng pha chế khá kiểu cách, sang trọng. Chiếc cân tiểu li Hy Lạp cũng cho thấy cà phê thời đó còn là mặt hàng quý hiếm, phải cân đong từng lượng nhỏ giống như ngay nay cân vàng, bạc. Chị Phan Thị Thương, hướng dẫn viên của bảo tàng cà phê rành rẽ giới thiệu bộ ấm chén uống cà phê có từ thế kỷ 18 của Thổ Nhĩ Kỳ: “Người Thổ cũng như người Ả Rập khi xưa có thói quen xay mịn cà phê rang, nấu lên uống cả bột cà phê; bộ ấm pha cà phê của họ khá lớn, bằng đồng, được thiết kế khá tinh xảo với những hoa văn đẹp trên thân ấm. Bộ ấm kiểu cách này thể hiện được đẳng cấp của người thưởng thức”.

 

Máy pha chế cà phê của Đức sản xuất năm 1890 - Ảnh: Trung Chuyên

 

Bảo tàng còn dành riêng khu vực giới thiệu những chiếc lò rang, máy pha chế, ủ nóng cà phê bằng điện hoặc gas, chủ yếu của các nước châu Âu sản xuất từ những thập niên đầu thế kỷ 20. Có thể thấy, theo thời gian, con người đã đầu tư không ít công sức để cải tiến công nghệ phục vụ thú ẩm thực này. Ngoài ra, còn có không gian quen thuộc của những chiếc gùi, dụng cụ sản xuất cà phê của người Tây nguyên; bộ sưu tập đồ pha chế cà phê của châu Á, trong đó có những chiếc phin lọc cà phê đầu tiên bằng sứ được chế tạo từ đầu thế kỷ 19, sau đó cải  tiến bằng nhôm, thiếc… rất phổ biến ở VN hiện nay. Giữa những hiện vật độc đáo về cà phê của nhiều châu lục, người xem bật cười thú vị trước bức tượng thạch cao mô tả một người châu Phi thưởng thức cà phê với vẻ sảng khoái...