Ngôi nhà Bá Kiến được xây dựng trên một khu đất rộng chừng 900m2 tại làng Đại Hoàng (xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam), ngày nay gọi là làng Vũ Đại

Dù đã qua hơn 100 năm, nhưng ngôi nhà vẫn giữ vẹn nguyên nét nguyên bản. Đến nay ngôi nhà được coi như “báu vật” của làng Vũ Đại nói riêng và tỉnh Hà Nam nói chung

Nhìn công trình có phần nhỏ bé nhưng tại thời điểm cách đây hơn 100 năm, đây là ngôi nhà bề thế nhất vùng. Vào đầu năm 1910, cụ Trần Duy Hạnh (một lái buôn giàu có) đã thuê hơn 20 thợ mộc tài hoa ở phủ Lý Nhân về làm ròng rã gần 1 năm trời mới hoàn thành. Mặt tiền ngôi nhà theo hướng Đông Nam “mát về mùa Hè, ấm về mùa Đông”, theo phong thủy của người Việt

Sau khi cụ Hạnh mất, ngôi nhà được đưa cho người con trai là Trần Duy Xầm. Khi ông Xầm mất đi, ngôi nhà được giao cho con trai tên Trần Duy Cát. Ông Cát có tính ham mê cờ bạc, do đó phải gán ngôi nhà trả nợ

Trong thời kỳ cụ Trần Huy Bính sống tại ngôi nhà này, nhà văn Nam Cao đã xây dựng hình tượng cụ Trần Huy Bính thành nhân vật Bá Kiến trong tác phẩm “Chí Phèo”

Sau khi trải qua 7 đời chủ, đến năm 2007, tỉnh Hà Nam đã mua lại ngôi nhà này với giá 700 triệu đồng từ vợ ông Trần Hữu Hoà và giao cho Phòng Văn hoá – Thông tin huyện Lý Nhân quản lý.

Nhà có 3 gian theo truyền thống người Việt Nam, có 4 hàng cột với tổng cộng 16 cây cột lim, chân cột được kê đá tảng là một loại đá xanh được đẽo gọt công phu

Hầu hết công trình và nội thất bên trong được làm bằng gỗ lim (loại gỗ nằm trong tứ thiết: đinh, lim, sến, táu) nên vô cùng chắc chắn

Các thanh mè đều được làm bằng gỗ quý, tạo nên bộ mái nhà rất chắc chắn…

Người trưởng thành có thể leo lên trên mái nhà mà không sợ sập

Trên các văng, kèo đều được chạm trổ chữ nho, hình rồng, phượng

Các họa tiết, hoa văn được chạm nổi rất sinh động, có hồn

Gạch dùng xây tường và lát nền nhà, sân được làm từ đất nung nên dù trải qua thời gian nắng mưa, vẫn không hề bong tróc

Thông tin với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Hòa Hậu cho biết, công trình hiện được UBND xã phụ trách trông coi, đón tiếp du khách về tham quan cũng như việc nghiên cứu. Cùng với cá kho Vũ Đại, nhà Bá Kiến là một địa điểm nổi tiếng tạo nên thương hiệu cho địa phương.

Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị