Chùa Lim được xây dựng từ bao giờ, đến nay chưa có cứ liệu. Căn cứ vào bài thơ “Lên chơi chùa Hồng Ân” của Tiến sĩ Nguyễn Thiên Tích - vị đại thần triều Lê ở đầu thế kỷ XV thì vào thời điểm đó chùa đã được xây dựng quy mô lớn với nhiều hạng mục công trình và tượng Phật nổi bật. Chùa là nơi tín ngưỡng thờ Phật của tổng Nội Duệ xưa và nhân dân vùng Quan họ. Đồng thời, là nơi thờ các danh thần như: Đức Thánh Trần, Phạm Ngũ Lão và sau này Nguyễn Đình Diễn, Đỗ Nguyễn Thụy, Bồ Đề Ni (Mụ Ả) cùng các danh nhân của quê hương Nội Duệ - Cầu Lim.

Đường lên chùa được lát đá xanh, hai bên cây cối xanh tốt…

Cổng chùa được xây dựng quy mô lớn, kiến trúc chồng diêm 2 tầng, 8 mái, các cánh cổng chính bằng gỗ lim chắc chắn, uy nghi.

Các mái uốn đầu đao cong vút, nghệ thuật trạm khắc tinh xảo…

Hai bên là cổng phụ với các giáo lý nhà Phật.

Lầu lục giác thờ phật Bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay...

Tam bảo gồm Tiền đường và Thượng điện tạo thành mặt bằng kiến trúc hình chữ "Đinh". Tòa Tam bảo vừa được trùng tu xây dựng lại với quy mô lớn.

Hai bên là nhà khách - nơi để người dân và du khách thập phương sửa soạn lễ...

Nhà thờ Tổ

Nhà Vong

Chùa hiện còn lưu giữ được hệ thống tượng thờ, sắc phong cùng nhiều hiện vật cổ có giá trị...

Chuông cổ.

Bia “Hồng Vân tự ký”, niên đại Cảnh Hưng thứ 30 (1769).

Vườn tháp - Nơi lưu giữ xá lị của các vị sư trụ trì chùa.

Khu vực chùa Lim - núi Lim  còn là nơi qua lại, hoạt động bí mật của các lãnh tụ tiền bối cách mạng của Đảng: Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự. Năm 1929, tại đây đã diễn ra Hội nghị thành lập Đảng bộ Đông Dương cộng sản Đảng Bắc Ninh - Bắc Giang. Chùa Lim được công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia năm 1999.

Phía trước chùa là lăng Tướng công Nguyễn Đình Diễn.

Hằng năm, vào ngày 13 tháng Giêng, chính quyền và nhân dân địa phương lại mở lễ hội truyền thống (hội Lim) để tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân và cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, mọi người, mọi nhà được an lành. Vào ngày Rằm, mồng Một, nhất là vào dịp đầu năm, chùa thu hút lượng lớn người dân trong vùng và du khách thập phương đến bái Phật, cầu an.

Hữu Thắng

Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh