Quyết định không điều chỉnh hướng tuyến

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù đối với việc di chuyển các di tích lịch sử - văn hóa nằm trong phạm vi thực hiện tuyến đường kết nối Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Thủ đô Hà Nội.

Theo hồ sơ đề xuất, có 3 di tích nằm trong phạm vi phải thu hồi đất, gồm đền Tân Trăn tại xã Lâm Thao, đình Đông Côi tại phường Thuận Thành và đình Tam Sơn tại xã Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh.

Đền Tân Trăn, xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Đền Miếu Việt.

Các cơ quan chức năng đã nghiên cứu phương án điều chỉnh hướng tuyến nhằm hạn chế ảnh hưởng đến di tích. Tuy nhiên, việc thay đổi hướng tuyến được đánh giá không khả thi do có thể tác động đến các yếu tố về quốc phòng, an ninh, hiệu quả đầu tư và tiến độ triển khai dự án.

Trên cơ sở đó, phương án di chuyển các di tích được đề xuất nhằm bảo đảm mặt bằng cho dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội.

Việc di chuyển chỉ được xem xét trong trường hợp không còn phương án phù hợp khác. Đây cũng là vấn đề được đặt ra trong quá trình triển khai dự án khi yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông phải được cân đối với nhiệm vụ bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa.
Bảo đảm tối đa giá trị gốc của di tích

Theo dự thảo Nghị quyết, quá trình di chuyển phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật và khảo cổ của từng di tích.

Các cơ quan thực hiện phải bảo đảm lưu giữ tối đa yếu tố gốc cấu thành di tích, đồng thời duy trì cảnh quan và không gian văn hóa gắn với công trình.

Địa điểm mới phải đáp ứng yêu cầu về diện tích, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật và khả năng tiếp cận, qua đó bảo đảm các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại di tích có thể tiếp tục được duy trì.

Dự thảo cũng đặt yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình thực hiện, có sự tham gia của cộng đồng dân cư, các tổ chức liên quan, chuyên gia và nhà khoa học.

UBND tỉnh Bắc Ninh được giao xác định cụ thể số lượng, phạm vi và ranh giới các di tích thuộc diện phải di chuyển; đồng thời tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về việc bảo tồn tối đa các yếu tố gốc của di tích.

Trước đó, Nghị quyết số 256/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã cho phép Bắc Ninh di chuyển các di tích lịch sử - văn hóa trong phạm vi dự án sân bay. Tuy nhiên, các di tích nằm ngoài phạm vi dự án vẫn thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cơ quan soạn thảo Nghị quyết số 256/2025, cho rằng việc ban hành cơ chế đặc thù để di chuyển di tích nhằm bảo đảm mặt bằng triển khai dự án và tiến độ đồng bộ với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là trường hợp cá biệt, cần thiết và cấp bách.

Chính phủ dự kiến trình dự án nghị quyết để Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét ngay sau khi hoàn thiện dự thảo, trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp gần nhất (trong năm 2026).

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối Sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội bao gồm 7km làm mới và 6,55 km đi trùng với các tuyến cao tốc hiện hữu sẽ được nâng cấp mở rộng lên 120m. Tổng diện tích sử dụng đất khoảng 290ha.

Tuyến đường thuộc địa phận các xã Thuận An, Phù Đổng, Thư Lâm, Đông Anh (Hà Nội) và các phường Từ Sơn, Phù Khê (tỉnh Bắc Ninh).

Bên cạnh đó, dự án sẽ xây dựng 2 nhánh rẽ trực tiếp từ cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên/Vành đai 3 lên đường dẫn cầu Tứ Liên, gồm 3 làn xe/nhánh, rộng 14 mét, dài 2,5 km giúp kết nối Sân bay Gia Bình và cầu Tứ Liên.

Mô hình tuyến đường kết nối giữa sân bay Gia Bình với trung tâm Hà Nội - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Dự án được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) do liên danh Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Công Thành - Công ty TNHH Mặt Trời Cát Bà (Tập đoàn Sun Group) làm chủ đầu tư.

Tuyến đường được xác định là công trình hạ tầng giao thông chiến lược, tạo trục kết nối trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với vùng Thủ đô, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, logistics, đồng thời đáp ứng yêu cầu phục vụ các sự kiện đối ngoại quan trọng, trong đó có Hội nghị Cấp cao APEC năm 2027.

Kiều Anh

Nguồn: Tạp chí Hàng Không