Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 7 xã thuần nông, Đa Phúc sở hữu lợi thế đặc trưng của vùng bãi bồi ven sông Cầu, sông Cà Lồ, cảnh quan thoáng đãng và hệ sinh thái nông nghiệp còn giữ được tính tự nhiên. Trong bối cảnh Hà Nội mở rộng không gian phát triển về phía ven đô, những vùng đất như Đa Phúc được nhìn nhận không chỉ là vành đai sản xuất, mà đang trở thành không gian trải nghiệm mới, nơi con người tìm lại sự cân bằng giữa thiên nhiên và nhịp sống hiện đại. Trên nền tảng đó, Đa Phúc xác định du lịch xanh là trục xuyên suốt cho tour “Du lịch xanh Đa Phúc - River Camping” với chủ đề “Chạm thiên nhiên - Trải nghiệm xanh bên sông Cà Lồ”. Thay vì can thiệp sâu vào cảnh quan, địa phương lựa chọn khai thác những giá trị sẵn có để tạo nên những cái “chạm” đầy cảm xúc.
Điểm “chạm” đầu tiên phải kể đến đó là “chạm” vào lịch sử giữ nước cách đây gần 1.000 năm của dân tộc. Sông Cầu (hay còn gọi là sông Như Nguyệt) là nơi ghi dấu phòng tuyến lừng lẫy của Thái úy Lý Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược vào thế kỷ 11. Trên bờ đê lộng gió, qua lời giới thiệu của hướng dẫn viên, du khách sẽ được hình dung lại không khí của hơn 900 năm trước, hòa mình vào khí thế đắp lũy, dẫn đường, tiếp lương, chung tay xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt của quân và dân. Cũng chính trên dòng sông ấy, bản “Tuyên ngôn độc lập đầu tiên” của đất nước đã được ngân vang, khẳng định chủ quyền của dân tộc. Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên cùng lời thuyết minh trầm bổng về câu chuyện lịch sử hào hùng đã tạo nên “điểm chạm lịch sử” cho tour du lịch Đa Phúc, nơi lịch sử không hiện diện như một bài học khô cứng, mà thấm vào không gian, vào từng bước chân của du khách.
Nằm trong không gian giao thoa giữa văn hóa Thăng Long và Kinh Bắc, xã Đa Phúc sở hữu hệ thống đình, đền, lễ hội truyền thống, như: Đình Tiên Tảo; đền Bà Xuân Lai; lễ hội và nghi lễ Kéo Mỏ (được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, năm 2015); tín ngưỡng thờ Đức Thánh Tam Giang. Nguồn tài nguyên văn hóa, tín ngưỡng dồi dào này giúp Đa Phúc xây dựng nên nền tảng quan trọng cho việc hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa-trải nghiệm gắn với cộng đồng địa phương. Du khách được tận mắt chứng kiến, nghe kể về di sản, đồng thời được tương tác trực tiếp với không gian văn hóa bản địa khi tham gia vào trò Kéo Mỏ cùng người dân địa phương. Sự kết nối hài hòa giữa di sản vật thể và phi vật thể, giữa lễ hội, tín ngưỡng và đời sống thường nhật đã tạo nên chiều sâu cho các sản phẩm du lịch.
Với hơn 70% diện tích đất thuần nông, nông nghiệp được xác định là một trụ cột quan trọng trong bức tranh phát triển du lịch của Đa Phúc. Tận dụng lợi thế đất bãi bồi ven sông màu mỡ, địa phương từ lâu đã hình thành các vùng trồng rau, trong đó có rau tiến vua Tiên Tảo cùng nhiều loại rau màu, cây ngắn ngày cung ứng cho thị trường Hà Nội và các vùng lân cận. Trải nghiệm làm nông vì thế được chính quyền địa phương tính toán cẩn trọng để từng bước đưa vào các sản phẩm du lịch cộng đồng, gắn với nhịp sống thường ngày của người dân. Trên những cánh đồng, chính người nông dân trở thành những người hướng dẫn, kể những câu chuyện về nông nghiệp sạch...
Chia sẻ về cách làm này, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Đa Phúc Nguyễn Hồng Minh cho biết: Thông qua du lịch, địa phương mong muốn nâng cao giá trị của nông nghiệp khi có sự tham gia của du khách, đồng thời tạo điều kiện để chính người dân trở thành chủ thể trực tiếp trong các hoạt động du lịch cộng đồng. Khi người dân tham gia và có thêm sinh kế từ du lịch, nguồn lực tạo ra sẽ tiếp tục được quay trở lại phục vụ bảo tồn giá trị văn hóa, gìn giữ môi trường sống, qua đó hình thành một vòng phát triển bền vững giữa nông nghiệp, cộng đồng và du lịch.
Đến với Đa Phúc, anh Matthis Perrard, du khách người Canada, rất thích thú khi được trực tiếp trải nghiệm làm đất, trồng rau, tưới cây rồi thu hoạch những nông sản. “Đây là lần đầu tôi được biết đến những công việc của nông dân và còn được tự tay làm trực tiếp. Những trải nghiệm ấy giúp tôi hiểu hơn về cuộc sống của người nông dân là như thế nào”, anh Matthis hào hứng chia sẻ.
Điểm cuối hành trình “Du lịch xanh Đa Phúc” là điểm cắm trại ven sông Cà Lồ. Thay vì xây dựng các công trình bê-tông bên sông, Đa Phúc chọn mô hình “River Camping”. Dọc theo bãi bồi xanh mướt, giữa khung cảnh yên bình, việc tổ chức cắm trại, chèo thuyền SUP và trình diễn khinh khí cầu đã giúp du khách được hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận hơi thở của làng quê cùng sự tĩnh lặng hiếm có sau những nhịp sống đô thị vội vã. Trực tiếp trải nghiệm toàn bộ tour du lịch Đa Phúc, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong đánh giá: Đây là mô hình du lịch giàu trải nghiệm, hiệu quả, gắn phát huy giá trị văn hóa địa phương với phát triển du lịch xanh, bền vững. Đánh giá từ góc độ quản lý ngành, bà Đặng Hương Giang, Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho rằng: Xã Đa Phúc đã tìm ra được chìa khóa, thế mạnh của mình để phát triển các sản phẩm du lịch, thu hút du khách.
Từ một vùng đất ven đô ít được nhắc tên trên bản đồ du lịch, xã Đa Phúc đang từng bước khẳng định mình bằng con đường phát triển theo hướng xanh, bền vững, dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, con người. Với cách làm bài bản và lựa chọn xu hướng phù hợp, Đa Phúc đang mở ra một hướng đi đáng chú ý trong bức tranh du lịch của Hà Nội và cả nước.
Vương Hải Nam
Nguồn: Báo Nhân Dân