Giá trị “độc bản” của Khu di tích lịch sử Đền Hùng

Khu di tích lịch sử Đền Hùng nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, là quần thể kiến trúc đặc biệt thờ tự các Vua Hùng - những người đã có công dựng nên nhà nước Văn Lang đầu tiên. Giá trị của Đền Hùng không chỉ nằm ở những ngôi đền cổ kính, những hiện vật khảo cổ minh chứng cho một thời đại rực rỡ, mà còn nằm ở sự linh thiêng của “mạch nguồn dân tộc”.

Năm 2012, UNESCO ghi danh “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định giá trị toàn cầu của di sản. Hiếm có quốc gia nào sở hữu một hình thức thờ cúng tổ tiên chung của cả dân tộc như Việt Nam. Chính yếu tố “độc bản” này đã tạo nên sức hút đặc biệt, đưa Phú Thọ trở thành điểm đến tâm linh tiêu biểu trong lòng du khách trong và ngoài nước.

Đền Hùng là miền đất thiêng trong lòng đồng bào, kiều bào và du khách gần xa, bạn bè quốc tế tìm về mỗi dịp tháng Ba hằng năm.

Lễ hội Đền Hùng là sự kết hợp hài hòa giữa phần “Lễ” trang nghiêm và phần “Hội” đặc sắc. Nếu phần Lễ với các nghi thức rước kiệu, dâng hương thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, thì phần Hội là không gian tái hiện sinh động đời sống văn hóa dân gian Đất Tổ. Du khách không chỉ hành hương mà còn được trải nghiệm các hoạt động đặc sắc như hát Xoan, đánh trống đồng, đâm đuống, múa lân, thi gói bánh chưng, giã bánh giầy... tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu.

Việc quảng bá các hoạt động này thông qua truyền thông, mạng xã hội và các chương trình liên kết du lịch đã giúp hình ảnh Phú Thọ vượt ra khỏi biên giới quốc gia, thu hút những du khách yêu thích tìm hiểu văn hóa, lịch sử.

Động lực phát triển du lịch từ sức mạnh di sản

Lễ hội Đền Hùng đóng vai trò là trung tâm kết nối, thúc đẩy phát triển các sản phẩm du lịch liên vùng. Tỉnh Phú Thọ đã từng bước lồng ghép di sản vào các tour, tuyến nhằm kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Các sản phẩm du lịch tâm linh kết hợp nghỉ dưỡng được hình thành khi kết nối Đền Hùng với khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy hay Vườn Quốc gia Xuân Sơn. Du khách sau khi chiêm bái có thể tìm về thiên nhiên để thư giãn.

Triển khai các mô hình du lịch học đường khi xác định Đền Hùng sẽ trở thành điểm đến giáo dục lý tưởng cho học sinh, sinh viên tìm hiểu về lịch sử, nguồn cội. Bên cạnh đó, tập trung phát triển kinh tế đêm và các dịch vụ như tổ chức các sự kiện lễ hội thúc đẩy các ngành dịch vụ, lưu trú, ẩm thực địa phương phát triển. Những đặc sản như thịt chua Thanh Sơn, bưởi Đoan Hùng, cá Anh Vũ... nhờ lễ hội mà đến gần hơn với người tiêu dùng.

Cùng với đó, cần tăng cường các “kênh” quảng bá, truyền thông về Lễ hội Đền Hủng để lan tỏa giá trị độc đáo của lễ hội, thu hút khách du lịch trong và ngoài nước; xúc tiến mạnh các hoạt động quảng bá du lịch, xây dựng Tour, tuyến gắn với Lễ hội Đền Hùng mạnh mẽ hơn nữa.

Hàng triệu du khách hành hương về Đền Hùng mỗi năm cũng chính là những sứ giả quảng bá, lan tỏa hình ảnh lễ hội đến với cộng đồng.

Ngày 27/3, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức họp báo thông tin về Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026. Tại buổi họp báo, đồng chí Nguyễn Huy Ngọc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026 nhấn mạnh: Năm 2026 là dấu mốc đặc biệt khi lễ hội được tổ chức trong bối cảnh thực hiện chủ trương sắp xếp, hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ mới, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong bối cảnh đó, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm nay được tổ chức với quy mô rộng hơn, nội dung phong phú hơn và phương thức tổ chức có nhiều đổi mới, linh hoạt. Các hoạt động được tổ chức theo hướng phát huy vai trò chủ động của địa phương, huy động sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân, qua đó tạo nên không khí lễ hội sôi động, hấp dẫn. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh mong muốn các phóng viên, nhà báo tác nghiệp tại lễ hội năm nay chính là những đại sứ du lịch, là cầu nối giúp Phú Thọ quảng bá, lan tỏa vẻ đẹp văn hóa, con người, đặc biệt là những tiềm năng du lịch ở vùng đất giàu di sản văn hóa này.

Giải pháp nâng tầm quảng bá trong kỷ nguyên số

Để đưa Lễ hội Đền Hùng trở thành thương hiệu du lịch tầm cỡ, Phú Thọ đang đẩy mạnh các chiến dịch quảng bá hiện đại. Cần tận dụng sự phát triển mạnh mẽ của việc chuyển đổi số như ứng dụng công nghệ VR (thực tế ảo) để du khách có thể trải nghiệm không gian Đền Hùng từ xa; số hóa các thông tin di tích bằng QR Code.

Tăng cường liên kết vùng khi xác định tỉnh Phú Thọ đóng vai trò cửa ngõ, kết nối các tỉnh Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội, tạo thành “Hành trình về nguồn” xuyên suốt. Đa dạng các hình thức quảng bá du lịch xanh để hướng tới một lễ hội văn minh, không rác thải, tôn trọng cảnh quan thiên nhiên và sự tĩnh lặng của khu di tích.

Sức hút từ lễ hội Đền Hùng không chỉ bởi là nơi thờ tự các bậc tiền nhân có công dựng nước, giữ nước mà còn tự sự đầu tư, chỉnh trang, tu bổ hằng năm của tỉnh Phú Thọ để Đền Hùng ngày càng khang trang, xanh - sạch - đẹp.

Để xây dựng hình ảnh Lễ hội Đền Hùng thành một thương hiệu mạnh, ngoài phát huy tốt lợi thế và vai trò di sản “ độc bản” của cả nước, thì cũng cần tăng cường quảng bá Đền Hùng bằng các hình ảnh, clip, phim ngắn... có tính sáng tạo và được đầu tư mạnh để hút sự quan tâm của du khách.

Là một người chụp rất nhiều ảnh về lễ hội Đền Hùng và quần thể khu di tích vào dịp không có lễ hội, anh Vi Mạnh Tùng (Tùng Vi) cho rằng: Mỗi mùa ở Đền Hùng đều có sự độc đáo và quyến rũ riêng. Nên chăng để lan tỏa hơn nữa hình ảnh Đền Hùng, Ban Quản lý Khu tích cần tổ chức thêm nhiều cuộc thi, sáng tác ảnh đẹp về Đền Hùng để giới nghệ sĩ, nhiếp ảnh có cơ hội sáng tạo các tác phẩm, từ đó góp phần tích cực và hiệu quả trong việc quảng bá và định vị lễ hội Đền Hùng trong lòng du khách và bạn bè quốc tế.

Để xây dựng thương hiệu Lễ hội Đền Hùng bền vững, cần một chiến lược truyền thông dài hạn, bài bản, có điểm nhấn. Sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan báo chí, truyền thông cùng với mạng xã hội, các nền tảng số, KOL... sẽ góp phần nâng tầm hình ảnh Đền Hùng trên bản đồ du lịch.

Lễ hội Đền Hùng không chỉ là tài sản tinh thần vô giá mà còn là nguồn lực kinh tế quan trọng của tỉnh Phú Thọ. Bằng việc khai thác tối ưu giá trị của di sản phi vật thể nhân loại, Phú Thọ đang khẳng định vị thế của mình trên bản đồ du lịch Việt Nam, mở ra cánh cửa phát triển kinh tế bền vững cho vùng Đất Tổ.

Quốc Hội

Báo và Phát thanh, Truyền hình Phú Thọ - baophutho.vn - Đăng ngày 06/4/2026