Những ngày trung tuần tháng 10, nắng vàng như rót mật xuống vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Dưới các thung lũng, hay các triền núi chênh vênh giữa đất và trời, những vạt hoa tam giác mạch bắt đầu bung nở. Đây cũng là lúc, những tín đồ của du lịch khám phá sẵn sàng vượt hàng trăm ki-lô-met tìm tới Hà Giang để thưởng ngoạn mùa hoa đặc biệt này.

 Dọc theo quốc lộ 4C, có lúc ta thấy những cánh hoa màu tím hồng nhỏ li ti lấp ló, e ấp giấu mình trong các kẽ đá, bên những căn nhà đơn sơ ở Sủng Là, Phó Bảng,… nhưng có lúc ta ngỡ ngàng trước những thảm hoa trải dài ngút ngàn, phủ kín các thửa ruộng bậc thang, xếp tầng tầng lớp lớp quanh những mái đồi.

 Nhiều người bảo, cái thứ hoa mong manh ấy dễ làm nao lòng người, níu chân những du khách phương xa để khiến họ đến lần một lại muốn đến lần hai.

 Cái thứ hoa mộc mạc này cũng kì lạ! Ban đầu mới nở hoa có màu trắng tinh khôi. Sau một tuần, những cánh hoa chuyển dần sang màu tím hoặc tím nhạt, rồi lại tiếp tục ngả dần sang hồng, rồi đỏ sậm sau vài tuần nữa.

 Những ngày cuối thu đầu đông se lạnh, khi sương mờ giăng kín trên những triền đồi, hoa tam giác mạch đẹp dịu dàng, e ấp khiến du khách cứ ngỡ lạc vào xứ sở thần tiên.

 Loài hoa li ti, mỏng manh tưởng chừng chạm nhẹ cũng khiến cánh hoa rơi nghiêng trong gió nhưng lại có sức sống mãnh liệt đến lạ.

 Ở bất kì loại đất nào, từ thung lũng cho đến những sườn đời cheo leo, cằn cỗi, tam giác mạch vẫn có thể sinh trưởng tốt. Đối với bà con dân tộc các vùng núi phía Bắc như Cao Bằng, Hà Giang,…thì loài cây này còn đóng vai trò như nguồn lương thực bổ sung, phụ trợ giữa hai mùa bắp. Bột hạt và lá của cây còn được người dân dùng làm thuốc chữa bệnh.

 Vẻ đẹp của tam giác mạch được ví von: hoang sơ như núi rừng cao nguyên nhưng lại dịu dàng, e ấp như những thiếu nữ Mông đang tuổi trăng rằm.

 Hà Giang đẹp! Mùa nào Hà Giang cũng đẹp. Đó là điều bất cứ du khách nào đã đặt chân đến mảnh đất này đều công nhận. Nhưng cái níu chân du khách, khiến họ cứ muốn chìm đắm, ngắm nhìn mãi lần này qua lần khác thì có chăng chính là tam giác mạch?

 Chần chừ gì mà không tạm rời Hà Nội, Sài Gòn, hay những thành phố ồn ào khói bụi để đi tìm lấy bình yên, được là mình hoang dại và mạnh mẽ, hoặc mỏng manh đắm chìm trong sự bình dị của vùng cao nguyên đá Hà Giang.