Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả lợi thế này, địa phương cần những bước đi đồng bộ, bài bản hơn trong tổ chức sản phẩm và liên kết phát triển.

Đây cũng là nội dung được thảo luận tại Hội nghị nâng cấp chất lượng dịch vụ và kết nối điểm đến du lịch của xã Yên Bài do Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND xã Yên Bài tổ chức vào ngày 16-4. Chương trình có sự tham gia gần 100 doanh nghiệp lữ hành.

Tiềm năng lớn từ thiên nhiên và văn hóa

Xã Yên Bài có diện tích hơn 68 km², dân số trên 21.000 người, nằm ở cửa ngõ phía Tây Thủ đô, giữ vai trò kết nối Hà Nội với Ba Vì, Sơn Tây và Hòa Lạc thông qua các tuyến giao thông quan trọng như Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 21A. Không chỉ thuận lợi về vị trí, Yên Bài còn là vùng đất tiêu biểu của xứ Đoài, nơi hội tụ những giá trị văn hóa – lịch sử lâu đời và cảnh quan thiên nhiên đặc trưng vùng bán sơn địa dưới chân dãy núi Ba Vì.

Với hệ sinh thái phong phú gồm rừng, đồi, hồ, đập và không gian nông nghiệp, Yên Bài có môi trường trong lành, khí hậu mát mẻ, phù hợp phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Trên địa bàn đã hình thành khoảng 200 khu du lịch, resort, homestay phục vụ du khách. Hằng năm, địa phương đón khoảng gần 4 triệu lượt khách đến tham quan, nghỉ dưỡng, góp phần thúc đẩy kinh tế và tạo việc làm cho người dân.

Theo UBND xã Yên Bài, cơ cấu dân cư đa dạng, trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm khoảng 45%. Yên Bài lưu giữ nhiều giá trị truyền thống đặc sắc. Các di tích như đình Làng Quýt, đình Đân, đình Rùa cùng cây đa cổ thụ hàng nghìn năm tuổi được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch văn hóa – tâm linh.

Hiện nay, trên địa bàn xã có các khu du lịch nổi tiếng như: Thiên Sơn - Suối Ngà, Khoang Xanh - Suối Tiên, Paragon Resort, Khu du lịch văn hóa Long Việt, khu nghỉ dưỡng Tản Đà… Ngoài ra, vị trí gần các điểm du lịch nổi tiếng của Ba Vì như đền Hạ, đền Trung, đền Thượng, K9 hay đền thờ Bác Hồ mở ra cơ hội hình thành các tuyến du lịch liên vùng, kết hợp sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa.

Đánh giá tài nguyên du lịch trên địa bàn xã Yên Bài, Trưởng phòng Kế hoạch và Phát triển tài nguyên du lịch (Sở Du lịch Hà Nội) Phan Huy Cường cho rằng, Yên Bài sở hữu cảnh quan bán sơn địa đặc trưng với hệ thống rừng, đồi, hồ, đập và không gian nông thôn rộng mở, khí hậu trong lành, rất phù hợp để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm. Cùng với hệ thống lưu trú phong phú, Yên Bài còn là vùng đất giàu bản sắc văn hóa với sự giao thoa giữa văn hóa dân tộc Kinh và Mường.

Đặc biệt, các mô hình chăn nuôi, phát triển sản phẩm OCOP cũng tạo điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm gắn với tham quan trang trại, quy trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, qua đó góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân địa phương.

Gỡ “điểm nghẽn” cho Yên Bài

Mặc dù có nhiều tài nguyên thiên nhiên, văn hóa ưu đãi, song hoạt động du lịch tại Yên Bài vẫn còn nhiều hạn chế.

Về vấn đề này, Chủ tịch UBND xã Yên Bài Nguyễn Văn Tùng thừa nhận, hoạt động du lịch trên địa bàn vẫn còn một số tồn tại, khó khăn. Địa phương chưa có quy hoạch, định hướng phát triển đồng bộ; hệ thống giao thông và hạ tầng còn nhỏ hẹp; sản phẩm du lịch chưa đa dạng, thiếu đặc trưng; thời gian lưu trú của du khách còn ngắn, hiệu quả kinh tế chưa cao. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực làm du lịch còn hạn chế về kỹ năng và tính chuyên nghiệp; hoạt động kinh doanh còn phân tán, thiếu liên kết với các đơn vị lữ hành. Ngoài ra, công tác quảng bá, xúc tiến chưa hiệu quả nên thế mạnh tài nguyên chưa được phát huy như kỳ vọng.

Hiến kế cho hướng phát triển du lịch Yên Bài, TS Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch Liên hiệp Khoa học phát triển du lịch bền vững nhận định: Ba Vì trước đây là một trong những điểm đến du lịch hình thành sớm của Hà Nội, vì vậy sản phẩm du lịch tại Yên Bài hiện nay phần nào đã trở nên quen thuộc, thiếu sức hấp dẫn mới.

“Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, địa phương cần nhanh chóng xây dựng các chuỗi sản phẩm du lịch mới, có chiều sâu và khác biệt. Đặc biệt, cần đổi mới cách khai thác tài nguyên theo hướng tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, chú trọng phát triển du lịch “chữa lành” – mô hình nghỉ dưỡng kết hợp phục hồi sức khỏe tự nhiên, không dùng thuốc. Đây sẽ là hướng đi tiềm năng, nhất là với nhóm khách trung niên và người cao tuổi có nhu cầu nghỉ dưỡng dài ngày”, bà Hạnh gợi ý.

Còn theo PGS.TS Dương Văn Sáu (Khoa Du lịch, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn), Yên Bài cần tiến hành rà soát, đánh giá tổng thể tiềm năng du lịch trong bối cảnh phát triển mới, từ đó xây dựng quy hoạch phù hợp, phát huy đúng thế mạnh của địa phương. Đáng chú ý, ông cho rằng địa phương nên chuyển hướng từ phát triển “du lịch cuối tuần” sang “du lịch cuối ngày” – mô hình phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi, trải nghiệm ngắn trong ngày của du khách. Đồng thời, việc khai thác, đưa các giá trị văn hóa Mường vào hoạt động du lịch sẽ góp phần tạo nên bản sắc riêng, nâng cao sức hấp dẫn cho điểm đến.

Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội Nguyễn Tiến Đạt đề xuất, Yên Bài cần triển khai đồng bộ chiến lược “3 tăng – 3 giảm”. Theo đó, tập trung tăng liên kết, tăng truyền thông và tăng trải nghiệm; đồng thời giảm bê tông hóa, giảm rác thải nhựa và giảm tình trạng thiếu chuyên nghiệp trong hoạt động du lịch.

Để nâng cao khả năng giữ chân du khách, ông Đạt cho rằng địa phương cần tạo ra những sản phẩm đủ sức hấp dẫn để khách lưu trú qua đêm, trong đó có thể tái hiện không gian trải nghiệm văn hóa Mường với ẩm thực đặc trưng và các hoạt động biểu diễn cồng chiêng. “Yên Bài cần đẩy mạnh kết nối tour tuyến với các điểm đến trong khu vực và mở rộng liên kết với các điểm du lịch của Hà Nội; chú trọng phát triển du lịch MICE nhằm đa dạng hóa sản phẩm và gia tăng giá trị kinh tế”, ông Đạt gợi ý.

Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, bà Trương Ngọc Anh, Giám đốc AA Hospitality, cho rằng sau khi sáp nhập địa giới hành chính, địa phương cần xây dựng lại chiến lược truyền thông du lịch một cách bài bản. Bên cạnh đó, bà Ngọc Anh cũng đề xuất Yên Bài cần phát triển các sản phẩm, tour du lịch phù hợp với từng nhóm khách. Cụ thể, với khách quốc tế (inbound), nên tập trung vào các tour trải nghiệm văn hóa; còn với khách nội địa, ưu tiên phát triển du lịch sinh thái kết hợp các điểm check-in hấp dẫn. Đồng thời, địa phương cần định hướng xây dựng Yên Bài trở thành điểm đến du lịch nghỉ dưỡng dài ngày, đi kèm các chính sách hỗ trợ, ưu đãi phù hợp để tăng sức hút và khả năng cạnh tranh.

Sau những đóng góp của các đơn vị, Chủ tịch UBND xã Yên Bài Nguyễn Văn Tùng thông tin, thời gian tới, xã sẽ quy hoạch phát triển các loại hình như sân golf, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch tâm linh, du lịch văn hóa gắn với bảo tồn văn hóa Mường; đồng thời đẩy mạnh thu hút đầu tư xã hội hóa. “Yên Bài đang nỗ lực khai thác hiệu quả các lợi thế và tiềm năng sẵn có để phát triển du lịch theo định hướng công nghiệp văn hóa. Qua đó, từng bước đưa địa phương trở thành điểm đến du lịch xanh, nghỉ dưỡng hấp dẫn ở khu vực phía Tây Thủ đô”, ông Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh.