Bàn Long là ngôi chùa có rất sớm, được hình thành từ trước thời Đinh, cách đây hơn 10 thế kỷ. Tương truyền, người dân địa phương phát hiện ra động, thấy trong động có nhũ đá tạo hình rồng cuộn nên lập chùa từ đó. Trải qua nhiều triều đại, ngôi chùa càng nổi tiếng là chốn thờ tự linh thiêng.

Chùa Bàn Long không có cổng Tam Quan, con đường vào chùa đi ngang qua một cây cầu bằng đá uốn cong độc đáo và rất đẹp, tạo thành từ những khối đá xanh lớn, chạm khắc tinh xảo được ghép lại với nhau.

Chùa được gọi là Bàn Long do chúa Trịnh Sâm một lần đã ghé thăm và đề lại ba chữ “Bàn Long tự”, có nghĩa là bệ đá rồng cuộn mình. Trong chùa còn có nhũ đá hình rồng rất kì bí. Người dân địa phương cho biết, hình rồng cuộn rất linh thiêng, nếu khi vảy rồng long lanh tỏa sáng ,thì dù trời có hạn hán đến đâu cũng sẽ có mưa, vì vậy tại chùa Bàn Long hằng năm đều có lễ cầu mưa.

Đi sâu vào trong động, phía bên trái là bức tượng A Di Đà bằng đá xanh được chế tác từ những năm đầu tiên lập chùa. Đây là pho tượng Phật bằng đá cổ xưa nhất còn giữ được. Phía dưới tượng Phật là ổ rồng đá cuộn tròn do thiên nhiên tạo nên.

Chùa Bàn Long cũng như nhiều ngôi chùa khác được bầy các pho tượng Phật theo trường phái Bắc Tông, nhưng đặc biệt hơn là xung quanh các tượng Phật trên những vách động được thiên nhiên tạo tác thành các hình ảnh tựa như long – ly – quy – phụng. Tất cả đều chầu các tượng Phật, khiến nội thất ngôi chùa cổ càng trở lên linh thiêng. Dặc biệt, trên vách đá cao giữa động, nhũ đá tạo thành hình tượng Phật đang cưỡi ngựa trắng. Những bức phù điêu thiên tạo này khiến ngôi chùa càng trở nên huyền bí, linh thiêng nhưng lại rất gần gũi, đời thường.

Đường vào chùa Bàn Long

Chùa Bàn Long nằm trong hang động ở núi Đại Tượng (Ninh Bình) 

Chùa Bàn Long từng là xưởng công binh thời kỳ chống thực dân Pháp

Bức đại tự tên chùa được khắc trên vách đá,  tương truyền, chúa Trịnh Sâm từng đến đây và chính tay đề 3 chữ lớn “Bàn Long Tự” trên vách đá ở cửa động. Ảnh: Diệu Anh

Ban thờ Phật trước cổng vào chùa

Ban thờ Mẫu

Ban Tam bảo chùa Bàn Long

Nhiều khối nhũ đá trên vách động được thiên nhiên tạo nên bức tranh điêu khắc hình thù các linh vật khác nhau.

Nhà thờ Mẫu

Trong chùa có nhiều bia ma nhai bằng Hán tự khắc trên vách đá

Tượng Phật Quan Âm trên vách đá

Chùa Bàn Long tọa lạc giữa một vùng non xanh nước biếc, từ lâu đã là điểm đến tâm linh của nhiều người hương khách phật tử. Khi du lịch Ninh Bình ngày càng phát triển, Chùa Bàn Long trở nên nổi tiếng là điểm đến du lịch tâm linh đồng thời cũng là nơi du khách khám phá những tác phẩm chạm khắc độc đáo của tự nhiên trong không gian Phật giáo.

Chùa và động Bàn Long đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1994.

Thủy Tiên

Nguồn: Du lịch Ninh Bình