Dân trí Đảo Lý Sơn được mệnh danh là "Vương quốc tỏi". Chất lượng tỏi Lý Sơn không nơi nào sánh được. Ngoài việc lấy củ, người dân còn sử dụng thân tỏi non chế biến thành các món ăn thơm ngon.
Huyện đảo Lý Sơn có khoảng 300 ha đất trồng tỏi. Cát biển cùng trầm tích từ những đợt phun trào của núi lửa hàng triệu năm trước đã tạo nên hương vị đặc trưng cho củ tỏi Lý Sơn.
Những năm gần đây, ngoài phần lớn diện tích trồng tỏi lấy củ, người dân Lý Sơn còn trồng tỏi để lấy phần thân non chế biến thành món ăn. Đến với Lý Sơn vào thời điểm này, du khách sẽ được thưởng thức món gỏi tỏi non, tỏi non xào thơm nồng.
Tỏi non được dùng chế biến món gỏi và nhiều món ăn thơm ngon khác
Bà Nguyễn Thị Bốn (huyện Lý Sơn) cho biết, trước đây, những ruộng tỏi lấy củ quá dày sẽ được nhổ bớt để đảm bảo cây tỏi cho năng suất cao nhất. Những cây tỏi bị nhổ bỏ được người dân tận dụng chế biến món ăn. Còn bây giờ, những ruộng tỏi được trồng để thu hoạch tỏi non được trồng riêng vì cách chăm sóc khác với ruộng tỏi trồng lấy củ.
"Cái quan trọng nhất là trồng riêng để đảm bảo cây tỏi sạch, không bị ảnh hưởng bởi phân bón, thuốc bảo vệ thực vật", bà Bốn nói.
Cây tỏi được thu hoạch sau khi trồng được khoảng 2 tháng để làm món tỏi non
Ruộng trồng lấy tỏi non có mật độ khá dày, được chăm sóc thật xanh tốt để thân tỏi to. Từ lúc trồng đến lúc thu hoạch khoảng 2 tháng. Lúc này phần củ hầu như chưa tạo tép, phần gốc còn non.
Sau khi thu hoạch, cây tỏi được cắt bỏ phần ngọn, chỉ lấy phần củ và phần gốc dài khoảng 10 cm. Phần củ và thân non được được chẻ làm đôi sau đó chần qua nước sôi. Lúc này có thể dùng tỏi non làm gỏi với các loại hải sản, hoặc làm món tỏi xào với các loại thịt. Vị ngọt, hương thơm nồng của củ và thân tỏi non tạo nên hương vị đặc trưng cho món ăn.
Cây tỏi non được thu hoạch sau đó cắt bỏ phần ngọn, chỉ lấy phần củ và gốc dài khoảng 10 cm
Phần gốc khá mềm, phần củ hầu như vẫn chưa tạo tép nên có vị ngọt
Món tỏi non Lý Sơn không chỉ thơm ngon mà còn khá tốt cho sức khỏe. Các món ăn từ cây tỏi non giúp tăng sức đề kháng, chống bệnh cảm, cung cấp nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể.
Chính vì vậy, khoảng 5 năm trở lại đây, món tỏi non được khá nhiều người ưa chuộng. Nhu cầu tiêu thụ tỏi non ngày càng tăng cao mang lại nguồn thu nhập khá cho người trồng tỏi.
Các món ăn từ tỏi non rất tốt cho sức khỏe
Anh Nguyễn Thái Hòa (TP Quảng Ngãi) là người chuyên cung cấp tỏi non Lý Sơn cho khách hàng tại nhiều tỉnh, thành. Theo anh Hòa, thời điểm này số khách hàng đặt tỏi non tăng mạnh, lượng tỏi non vận chuyển từ Lý Sơn vào đất liền không đủ cung cấp. Lượng tiêu thụ mạnh, trong khi sản lượng tỏi non không nhiều nên giá cả tăng so với trước đây.
"Không chỉ khách hàng trong tỉnh mà nhiều nơi khác cũng rất thích tỏi non. Một phần lớn tỏi non Lý Sơn được chuyển vào các tỉnh, thành phía Nam. Hiện tỏi non đang được bán với giá 45.000 - 50.000 nghìn đồng mỗi kg", anh Hòa cho biết.
Quốc Triều