Đình Bến xã Mỹ Hà là một trong các di tích được xây dựng tại trung tâm của thôn Bến ngày xưa, thuộc xã Hoàng Hà, tổng Đào Quán, huyện Bảo Lộc, phủ Lạng Giang, xứ Kinh Bắc; nay là thôn Trung Phố xã Mỹ Hà huyện Lạng Giang. Đây là công trình văn hoá tín ngưỡng cổ được xây dựng từ lâu đời và còn lưu giữ đến ngày nay.

Căn cứ vào các nguồn sử liệu và di ngôn tương truyền cho biết Đình Bến ngày xưa là ngôi Đình được xây dựng đồ sộ, hoành tráng, nhìn ra hướng Tây Nam và Bến Tuần -sông Thương. Song do chiến tranh chống Pháp, năm 1949, phần toà đại đình đã được tháo dỡ đưa vào làm công trình phúc lợi phục vụ kháng chiến, còn lại phần toà hậu cung Đình.

Theo lý lịch khảo sát di tích, Đình Bến là nơi thờ thần Cao Sơn, Quý Minh đại vương, là những vị tướng tài giỏi từ thời Vua Hùng  Vương thứ 18, có công đánh đông, dẹp bắc, bảo vệ bình yên cho quê hương đất nước, khi mất đi, họ đã trở thành các vị thần linh thiêng, hiển thánh lại âm phù, thường giúp nhân dân diệt trừ tại hoạ để đời sống được bình yên.

Qua các triều đại phong kiến Việt nam ngày xưa đã nhiều lần xuống chiếu sắc phong cho 2 vị thần Cao Sơn và Quý Minh để nhân nhân nhiều làng xã thuộc xứ Kinh Bắc tôn thờ. Với lòng tôn kính và biết ơn, nhân dân thôn Bến xã Mỹ Hà cũng như nhân dân nhiều địa phương khác đã dành cho thần Cao Sơn và Quý Minh sự tôn kính đặc biệt và phong 2 ông là “Thượng đẳng Tôn thần và Thượng thượng đẳng thần”.

Hiện nay Đình Bến còn lưu giữ được nhiều hiện vật cổ như Ngai thờ, Bài vị, Bát hương, bộ Kiệu thánh... đây là những hiện vật gốc khẳng định giá trị lịch sử, văn hoá, mỹ thuật cổ truyền của dân tộc. Ngoài ra, Đình Bến còn là nơi sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng, nơi tổ chức lễ hội truyền thống vào ngày 10 tháng Giêng - AL hàng năm của nhân dân địa phương gắn với nhiều trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc như: đấu vật, kéo co, cờ người, đánh đu....

Bên cạnh đó, trong quần thể di tích, Chùa Phúc tiên cũng là ngôi chùa cổ, được xây dựng từ lâu đời, đây là công trình văn hoá tôn giáo tín ngưỡng cổ của nhân dân địa phương, có chức năng đáp ứng tín ngưỡng thờ Phật của nhân dân từ xưa tới nay. Hiện ngôi chùa còn lưu giữ được hiều hiện vật cổ có giá trị như các nét phong cách kiến trúc thời Nguyễn, tượng phật, chuông, khánh.....có nhiều giá trị cho việc nghiên cứu khoa học về lịch sử văn hoá, mỹ thuật của dân tộc ta.

Nhận thấy những giá trị của di tích lịch sử văn hoá của Đình Bến và Chùa Phúc Tiên, nhằm bảo vệ và phát huy các giá trị của di tích, ngay từ đầu năm 2009, UBND huyện đã chỉ đạo Phòng Văn hoá và Thông tin phối hợp với Ban quản lý di tích Nghè trận xã Mỹ Hà lập hồ sơ đề nghị tỉnh về khảo sát công nhận di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh.

Sau một thời gian các cơ quan chuyên môn của tỉnh tiến hành khảo sát, nghiên cứu giá trị di tích, ngày 17 tháng 9 năm 2009, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã có Quyết định số 1587/QĐ-UBND về việc công nhận Di tích Đình Bến và Chùa Phúc tiên thuộc di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Huyện Lạng Giang, Bắc Giang