Sau khi nhâm nhi ly cà phê buổi sáng, tôi bắt đầu sải bộ từ trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) đến làng văn hóa buôn A’ko Hdông, buôn làng có lịch sử lâu đời nhất ở thủ phủ cà phê này.
Tuy khoảng cách chỉ chừng 2 km, đường đi không khó nhưng do xuất phát lúc xế trưa nên cái nắng làm tôi toát mồ hôi. Dù vậy, cái mệt ấy chẳng thấm vào so đâu với cảm giác khoái chí khi được khám phá một điểm đến mới, lạ mắt… Vừa qua cổng Trường THPT Lê Quý Đôn, đoạn cuối đường Trần Nhật Duật, con đường vào buôn bắt đầu hiện hữu rõ hơn.
Đường đã được bê tông hóa, phần lớn nhà cửa xây gạch hiện đại… nhưng màu sắc của văn hóa đồng bào Ê Đê vẫn còn lưu giữ với những ngôi nhà sàn dài, lâu năm nằm rải rác khắp nơi. Một sự giao thoa văn hóa tạo nên nét đặc trưng rất riêng của A’ko Hdông so với những vùng đất khác tôi từng đến. Nếu có nhã ý vào xem kiến trúc những ngôi nhà này, du khách có thể xin phép chủ nhà. Họ sẵn sàng làm hướng dẫn viên tại gia giúp bạn hiểu hơn về nếp sống, văn hóa... của đồng bào nơi đây.
 Một góc vườn sinh thái A’ko Hdông - Ảnh: Minh Úc |
Nhà sàn của đồng bào Ê Đê |
Cũng đường ấy, đi thêm vài trăm mét sẽ gặp một con dốc thoai thoải, hai bên là hàng cây cao vút, um tùm, thỉnh thoảng có vài chiếc ô tô du lịch băng qua hay vài nhóm bạn trẻ vai ba lô đi bộ. Ở cuối con dốc, là một hồ nước xanh um với cây cầu gỗ bắc vào những chòi tranh mát rượi. Hàng liễu rủ đu đưa hai bên bờ. Con đường nhỏ dưới chân đồi, kế bên mạn hồ rải rác sắc vàng của loài hoa xuyến chi. Càng vào sâu, những vùng hoa xuyến chi (có người gọi là hoa đồng nội, hoa cỏ dại…) càng miên man. Chúng mọc khắp nơi, một vùng rộng lớn giữa khu vườn, trên các thành đá, dọc con đường nhỏ, ven bờ suối, ngợp nhất là khi ngẩng đầu lên trông chúng như một tấm thảm vàng phủ kín cả lưng đồi. Lưng chừng núi có những góc cà phê nhỏ và những ngôi nhà sàn tạo điểm nhấn khá đặc sắc…
A’ko Hdông, theo người bản địa giải thích, là một ngôi làng nằm ở đầu thung lũng, cũng là đầu nguồn suối Ea Nuôl, một con suối lớn ở Buôn Ma Thuột. Trước khi gọi A’ko Hdông, nơi đây được nhắc đến với tên buôn Cô Thôn, làng Ma Rin. Tên gọi Ma Rin được lấy từ tên của Ama H’rin, người đứng đầu làng từ khi mới thành lập. Vườn sinh thái này cũng do chính Ama H’rin dựng nên… Chính vì điều đó nên trên đường về, tôi đã tìm đến nhà già làng, “huyền thoại Tây nguyên” Ama H’rin. Nếu may mắn ngoài việc ngắm nghía ngôi nhà sàn nổi tiếng của ông, du khách còn có thể được nghe “linh hồn của buôn A’ko Hdông” kể chuyện làng, chuyện thời trai trẻ, chuyện đi Tây…
Vẻ đẹp của A’ko Hdông không chỉ ở những mảng ghép thiên nhiên yên bình mà còn là những con người gần gũi, ẩn chứa bên trong một tâm hồn sống động luôn tràn đầy sức sống…
Nguồn : Thanh niên