Chùa Vân Gia, Viên Quang Tự, Sơn Tây, Hà Nội

Chùa Vân Gia được xây dựng trên một thế đất đẹp “gối sơn đạp thuỷ”, gồm các hạng mục công trình: Gác chuông, Đại điện, Nhà Tổ, nhà khách. Đại điện được xây kiểu chữ “đinh”, bao gồm tòa Tiền đường và Thượng điện.

Tam quan chùa là ngôi nhà ngang 3 gian 2 chái, xây hai tầng bốn mái uốn đầu đao. Mặt trước thông thoáng, hai đầu bờ nóc hai đấu đinh lợp ngói rì cổ. Hai trụ biểu là hai tay ngai với đỉnh để vuông, phía dưới là ô lồng đèn, thân trụ vuông, đắp soi gờ kẻ chỉ, thân trụ vuông.

Tòa Tam quan được xây theo phương thức truyền thống, các bộ vì được đóng theo kiểu “Thượng chồng rường giá chiêng, hạ chồng rường, bẩy”, lắp đặt trên bốn hàng chân cột. Trên nóc tầng hai, một bên treo chuông và một bên treo khánh.

Trong Đại điện, tòa Tiền đường là 3 gian nhà dọc. Mái tòa Tiền đường thiết kế kiểu chữ “công” 2 nóc 4 mái đao cong, đắp nề trang trí bờ nóc và bờ chảy, hai đầu đắp hai con kìm miệng ngậm bờ nóc, đuôi vút cao. Các đầu đao đắp đầu rồng uống cong mềm mèm.

Tòa Tiền Đường có 6 bộ vì kéo đóng theo kiểu “Thượng chồng rường, hạ kẻ, bẩy” đặt trên các cột gỗ lim, chân cột kê đá xanh. Trang trí chạm khắc hoa lá cách điệu tập trung chủ yếu ở các đầu rường, bẩy với các tích lá lật, mây cụm cách điệu mang dấu ấn thời Nguyễn.

Chùa Vân Gia hiện còn lưu giữ được những di vật cổ là: 1 quả chuông đồng có niên đại thời Nguyễn; 1 khánh đồng một mặt ghi Viên Quang tự, một mặt ghi Thọ Vương Khánh bằng Hán tự, khánh có niên đại thời Nguyễn. Ngoài ra còn có các bia đá cổ thời Nguyễn.