Bún cua thối (hay còn gọi là bún mắm cua, bún thối) là đặc sản ở phố núi Pleiku, tỉnh Gia Lai. Người dân địa phương gọi tên món ăn này như vậy nhằm phân biệt với bún riêu cua hay các món chế biến từ cua khác.

Đúng như tên gọi, bún cua thối gồm 2 nguyên liệu chính là bún và cua. Thế nhưng khác hoàn toàn với các món bún hay món cua khác, món ăn này khiến thực khách chỉ nghe tên cũng đã dè chừng vì có mùi khó ngửi, bốc lên từ thứ nước dùng màu đen đặc sệt.

 

Để làm món bún cua thối, người địa phương thường sử dụng cua được bắt ở đồng Phú Thọ (tức Đồng Xanh, xã An Phú, TP. Pleiku) thì mùi vị mới ngon và thơm.

Chế biến món này cũng khá kỳ công. Cua đồng tươi sau khi mua về được rửa sạch, bỏ phần mai, lấy phần thân đem giã hoặc xay nhuyễn rồi lọc lấy nước. Nước cua tươi được ủ lên men khoảng một ngày đêm cho đến khi chuyển màu đen và bốc mùi nồng, hơi thum thủm thì đem ra chế biến.

Khi ủ nước cua phải đảm bảo đủ và đúng thời gian để có mùi thơm đạt chuẩn. Nếu nước cua nặng mùi quá hoặc ít mùi thì khi nấu bún cũng không ngon.

Phần nước cua đã lên men tiếp tục được đun sôi liu riu trên bếp lửa rồi cho thêm măng tươi thái mỏng. Đun càng lâu, măng càng tiết ra vị ngọt khiến nồi nước dùng càng đậm đà. Người ta cho thêm cả trứng vịt chín vào nồi nước, khi khách gọi đồ thì mới múc ra, chan kèm vào bát bún.

Thoạt nhìn, món bún cua thôi khiến thực khách "toát mồ hôi" vì vẻ ngoài kém hấp dẫn. Món ăn chỉ có bún, măng, vài miếng da heo chiên giòn với hành phi, đậu phộng kèm theo phần nước dùng đen ngòm, đặc sánh, bốc mùi thum thủm.

Tuy nhiên, khi thưởng thức quen rồi, sẽ cảm nhận được vị ngon, thơm đặc trưng của món ăn "trứ danh" này.

Bún cua thối ăn kèm với rau sống. Thực khách có thể gọi thêm bánh phồng tôm, nem chua, chả… rồi chan nước cua ngập phần nhân bên trong. Để món ăn có độ bùi béo, thơm ngon, bạn nên thưởng thức kèm trứng vịt luộc được nấu cùng nước dùng. Quả trứng "nhuộm" màu đen ngòm, thoang thoảng vị cua lên men khá lạ.

 

Với nhiều người lần đầu thưởng thức không khỏi dè chừng trước món bún cua thối nhưng nếu ai đã ăn quen thì sẽ thấy vị ngon đặc trưng. Vị hăng nồng, nặng mùi của nước dùng cùng vị chua cay, mằn mặn nơi đầu lưỡi là cảm nhận của thực khách khi nếm đặc sản phố núi.

Trộn đều các nguyên liệu, từ từ thưởng thức rồi xì xụp húp phần nước cua còn đọng lại, thực khách như cảm nhận được hết tinh hoa của món ăn đang tan chậm trong khoang miệng.

Mỗi suất bún cua có giá khoảng 10.000 - 15.000 đồng. Món ăn bình dân tuy khiến nhiều người ban đầu ái ngại nhưng lại là đặc sản "trứ danh" vùng cao nguyên, nếu ai thưởng thức 1 lần sẽ nhớ mãi hương vị độc đáo không phải món ăn nào cũng có.