Đối với người dân Nam Bộ nói chung và U Minh nói riêng thì món mắm đã xuất hiện từ khá lâu trước đây. Từ giai đoạn khai khẩn vùng đất phía Nam cho đến nay thì dường như mắm đã trở thành món ăn quen thuộc. Người Việt kho, chưng mắm theo cách làm của người Khmer, rồi lại biến tấu thành món lẩu ăn theo kiểu người Hoa. Cứ thế, mắm là món ăn không thể không thưởng thức đối với du khách khi đến vùng đất U Minh.

Nguyên liệu chính của món lẩu mắm U Minh cũng là mắm sặc (nhưng phải là mắm ngon). Mắm được nấu rả thịt, lược kỹ xương, nêm nếm bột ngọt, đường cho vừa ăn rồi cho vào lẩu. Để cho dậy mùi người ta còn bổ sung thêm một ít lá sả bằm mịn, phần gốc sả đập giập cho vào lẩu. Bí quyết làm cho nước lẩu có vị béo, thơm và sánh người ta cho vào một ít sữa bò thay đường. Lẩu mắm hợp với nhiều loại thịt hay cá tùy thích. Nhưng lẩu mắm U Minh nhất định phải được nấu với cá đồng. Ngon nhất là lươn, cá rô mề, cá lóc to hoặc cá trê trắng.

 

Ngoài cá ra, lẩu mắm có thể được bổ sung thêm thịt cua đồng, ốc lác, thịt ba rọi,... Nhưng điều thú vị nhất khi ăn món lẩu mắm là được thưởng thức rất nhiều loại rau đồng. Lẩu mắm là món quy tụ nhiều loại rau hoang dã nhất. Có thể đúng khi nói rằng, không có món ăn nào trên thế giới lại được ăn kèm với nhiều lọai rau như lẩu mắm.

 

Lẩu mắm ăn kèm với rất nhiều rau, như bông súng, đọt nhãn lồng, cải xanh, rau đắng, càng cua, bông so đũa, bắp chuối, ớt hiểm, tỏi, đọt choại (loại rau chỉ có ở rừng tràm U Minh)... Rồi đậu bắp, nấm rơm bỏ vào khi lẩu vừa sôi, với các loài cá đồng tươi vừa chín như lươn, cá rô, cá sặc rằn, cá dầy, cá lóc... cùng “lên lửa” với nước cốt mắm sặc thơm lừng. Người ăn sẽ được thưởng thức hương vị: ngọt, bùi, chua, chát, đắng, cay, của nhiều, rất nhiều loại rau đồng sẵn có ở vùng đất U Minh.

 

Lẩu mắm đã trở thành món không thể thiếu ở nhiều nhà hàng sang trọng, về nguyên tắc chế biến đều giống nhau. Tuy nhiên, mỗi nơi lại có sự khác biệt bởi việc sử dụng loại thịt cá nào và dùng rau nào ăn kèm cho hợp với phong vị của quê hương.

 

Mới đây lẩu mắm đã được vinh danh là 1 trong 50 món ăn đặc sản nổi tiếng thuộc nhiều vùng miền trong cả nước do trung tâm sách kỉ lục thực hiện, trong chương trình “Hành trình tìm kiếm đặc sản Việt Nam lần thứ nhất năm 2012”.