Cá mút đá (hay còn gọi là cá ninja, cá quỷ) vốn đã quen thuộc và trở thành một trong những món ăn nổi tiếng, đắt tiền ở Hàn Quốc và một số nước châu Âu. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, món cá mút đá mới được nhiều người Việt biết đến và yêu thích.

Ở Việt Nam, cá mút đá được phát hiện sống phổ biến nhất ở khu vực biển Quy Nhơn (Bình Định), Khánh Hòa. Loài cá này có vẻ ngoài kỳ lạ, xấu xí, thậm chí còn được ví là "quái vật" biển sâu. Da cá trơn như cá chình, có màu đen xuyên suốt, đường kính khoảng 4cm, dài cỡ hai gang tay. Đầu cá giống cá chạch, có ria ngắn, đuôi bè ra.

Theo giải thích của các ngư dân, sở dĩ cá mút đá được gọi là cá ninja bởi rất khó đánh bắt. Loài cá này sống ở tầng đáy, ở độ sâu hơn 1000m so với mực nước biển, thoắt ẩn thoắt hiện với phần da màu đen trùm kín từ đầu đến đuôi giúp nó dễ "ngụy trang", lẩn trốn.

Ngoài ra, nó còn có tên gọi khác là cá "giấu đầu lòi đuôi" bởi khi bắt lên, nó thường cuộn đầu như giấu đi.

Tuy là loài cá không xương sống, không xương hàm và có vẻ ngoài kỳ lạ nhưng cá mút đá lại được nhiều người yêu thích. Chỉ sau thời gian ngắn "lộ diện", cá mút đá nhanh chóng trở thành món hải sản độc lạ thu hút thực khách, nhất là dân nhậu bởi vị ngon lạ miệng.

Anh Nguyễn Xuân Tùng - chủ một nhà hàng hải sản tại Hà Nội cho biết, một năm trở lại đây, lượng khách đặt mua cá mút đá tăng mạnh. Giá bán loại cá này khá cao, khoảng từ 200.000 - 260.000 đồng/kg vẫn "hút" khách mua.

"Trước đây chỉ một số nhà hàng cao cấp mới nhập khẩu cá mút đá từ Hàn Quốc về chế biến phục vụ thực khách.

Nhưng hiện nay, ở một số vùng biển Nam Trung Bộ nước ta, ngư dân đã có thể khai thác, đánh bắt loài cá này nên mọi người được thưởng thức dễ dàng hơn. Vẻ ngoài cá mút đá trông hơi sợ vì thân tròn dài, có miệng đầy răng nhỏ xung quanh nhưng thịt lại thơm ngon.

Nhiều thực khách rất thích, có người phải đặt hàng trước mới mua được. Lúc cao điểm, cá mút đá còn được bán với giá trên 300.000 đồng/kg", anh Tùng cho hay.

Chị Hải Phương - đại lý chuyên phân phối hải sản ở Hà Nội cho hay, có ngày giao vài chục cân cho khách lẻ, còn nhà hàng lớn thì lên tới cả tạ cá mút đá/ngày.

"Giá cao nhưng cá mút đá vẫn được tìm mua nhiều vì ngon, lạ. Sau khi được đánh bắt, cá được sơ chế làm sạch rồi đóng gói hút chân không và cấp đông để đảm bảo độ tươi. Có khách muốn mua nguyên con về chế biến nhưng tôi thường khuyên là nên mua loại đã được sơ chế sẵn, về chỉ nấu luôn thôi. Vì cá mút đá rất khó làm, da có tiết chất nhờn nên khó lột, chưa kể miệng nhiều răng rất dị khiến nhiều người thấy ghê", chị Phương nói.

 Cá mút đá không có xương, chỉ có sụn giòn và các búi cơ xung quanh nên ăn khá lạ miệng. Ảnh: Thảo Lê

Cá được sơ chế làm sạch, nướng qua lửa hoặc trần qua nước sôi để lớp da trơn tuột. Người chế biến chỉ việc khéo léo loại bỏ phần da bên ngoài rồi bỏ ruột cắt đầu, để lộ phần thịt trắng hồng hấp dẫn. Sau đó, cá được cắt thành từng khúc nhỏ, ướp gia vị, chế biến thành các món đa dạng phục vụ thực khách.

Cá mút đá có thể chế biến thành nhiều món ăn bổ dưỡng như lẩu, cà ri, chiên bột... nhưng ngon và hợp "gu" thực khách nhất vẫn là hai món cá om chuối đậu và cá nướng muối ớt.

Món cá mút đá om chuối đậu cũng tương tự món ốc om chuối đậu thường thấy nhưng ngon hơn. Vị tươi, thơm lừng, dai giòn sần sật của thịt cá mút đá cùng nước om sánh quyện bởi chuối xanh, đậu rán, mẻ và các loại rau thơm,... khiến thực khách xuýt xoa.

Món cá mút đá nướng có cách làm đơn giản hơn nhưng vị ngon cũng hấp dẫn không kém. Thịt cá được tẩm ướp gia vị đặc trưng, không thể thiếu muối và ớt sa tế. Sau đó, cá được nướng trên bếp than lửa hồng. Khi chín, thịt cá màu trắng, dai gần giống thịt gà, dậy mùi thơm.

Tuy có vẻ ngoài xấu xí, dị thường nhưng cá mút đá ngày càng được nhiều người biết đến và thưởng thức. Vào những ngày thời tiết se lạnh, được xì xụp bát cá mút đá om chuối đậu nóng hổi hay tê tê đầu lưỡi với món cá nướng muối ớt cay nồng đều khiến thực khách ăn một lần nhớ mãi.