Nếu là nấu canh nhất định phải chọn loại chuối ba lùn vì quả loại chuối này khi còn xanh nấu canh sẽ rất ngon và đậm đà. Không bị chát như quả chuối sứ hay có mùi “vô duyên” như chuối bom, chuối ba lùn xanh sẽ được tước vỏ, cắt lát mỏng thả vào chậu nước nhỏ để khỏi bị thâm, khi nấu sẽ mất thẩm mỹ.

 

Món canh chuối nhà nghèo họa hoằn mới có một vài con tôm nhỏ, còn thường chỉ được nấu với nước ruốc, tóp mỡ và một chút ớt bột cay xè đặc trưng quê tôi nhưng vẫn ngọt ngào hương vị chuối ba lùn xanh được nấu chín, béo béo của mỡ và mằn mặn của ruốc.

 

Hè là nơi chúng tôi chơi nhảy lò cò, chơi ô làng, chơi trốn tìm... dưới những tán lá sum suê và hè cũng là nơi cho chúng tôi bao cây trái ngọt ngào, cho những bữa cơm ngon với những món ăn được hái từ cây trái sau hè nhà.

Thậm chí, chuối ba lùn khi thiếu món mặn còn được mẹ tôi cắt từng khúc to rồi nêm gia vị mặn mà và kho rim như kho cá cho các con ăn với cơm.

 

Những dịp đặc biệt như mừng chị hai vào cấp III trường chuyên của tỉnh, mừng cậu em út vừa đoạt giải nhất kỳ thi giỏi toán cấp trường cho đến mừng tôi đoạt giải khuyến khích kỳ thi kể chuyện cấp xã... mẹ tôi đều cố tạo ra một cái cớ thật kêu để cho các con ăn một bữa ngon mà không thấy quá xót vì sẽ mất đi một chú vịt đẻ trứng cho mẹ đem bán kiếm thêm thu nhập cho gia đình. Khi đó, mẹ thường ra sau hè chọn một bắp chuối sứ tròn lẳn để vào làm món gỏi vịt hoa chuối mà chị em tôi rất thích.

 

Bắp chuối sứ được lột bỏ phần vỏ màu đỏ thẫm bên ngoài, sau đó cắt thành những sợi nhỏ để làm gỏi. Sợi bắp chuối khi cắt cũng phải được thả vào chậu nước nhỏ có bỏ thêm muối sống để không bị ngả màu. Vịt chín sẽ được gỡ phần nạc và cắt thành từng lát nhỏ để trộn với bắp chuối đã được cắt trước đó.

 

Gỏi vịt hoa chuối - Ảnh: M.H.

 

Để gỏi vịt hoa chuối ngon, mẹ tôi thường cho vào thêm đậu phộng rang đập dập, rau ngò tươi xắt nhỏ, hành tây, xoài xanh, cà rốt, ớt đỏ xắt sợi và cho nước mắm chua ngọt rưới lên trên.

 

Món gỏi vịt hoa chuối ngon sẽ có màu sắc thật bắt mắt với màu trắng của bắp chuối, hành tây, vàng ươm của thịt vịt, xanh của ngò tươi, đỏ của cà rốt... và thơm lừng mùi gỏi đặc trưng với nhiều thực phẩm được hòa quyện khéo léo. Béo ngậy thịt vịt, bùi bùi đậu phộng rang, chan chát đặc trưng bắp chuối sứ, giòn giòn chua chua của cà rốt, xoài xanh.

 

Món này chúng tôi thường ăn với bánh tráng mè hoặc hoành tráng hơn thì mẹ đem về một bì bánh phồng tôm và chiên phồng thật to.

 

Lớn khôn mỗi đứa mỗi phương, dịp hè về chúng tôi lại tụ hội về với mẹ, túm tụm chuyện trò sau hè nhà để nhớ lại cảnh tranh nhau ăn gỏi vịt hoa chuối hay chê ỏng eo món canh chuối nấu ruốc thiếu tôm nhưng hôm nào cũng hết vèo của tuổi ấu thơ yêu dấu bên mẹ cha.