Làng Vân thuộc thôn Yên Viên, xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Nhiều người dân cho biết, rượu làng Vân ra đời cách nay đã hơn 400 năm. “Tổ nghiệp” là bà Nghi Định mang nghề nấu rượu từ Trung Hoa về truyền dạy lại cho dân làng Vạn Vân. Từ đó, trong làng cũng hình thành cái lệ cứ mùng 4 Tết Nguyên Đán, mỗi nhà phải cử một người ra chùa Rộc uống máu ăn thề giữ bí quyết nghề tổ, không được truyền cho người ngoài làng, kể cả con gái nữ nhân ngoại tộc.

Rượu làng Vân nức tiếng xa gần, được chọn để dâng tiến vua, rồi thường xuyên xuất hiện trong các buổi yến tiệc linh đình. Năm Chính Hòa thứ 24 (1703), vua Trần Hy Tông đã sắc phong bốn chữ vàng “Vân hương mỹ tửu” cho rượu làng Vân.

 

 Để làm ra được một mẻ rượu làng Vân cần trải qua nhiều công đoạn. Gạo nấu rượu phải được nấu chín thành cơm rồi trộn đều cùng một thứ men bí truyền gồm 36 vị thuốc bắc quý hiếm và nghệ thuật ngâm ủ tài tình của người dân nơi đây.

 

 Tùy theo nguyên liệu sẽ được phân làm ba loại với chất lượng tăng dần theo thứ tự: rượu gạo tẻ, rượu gạo nếp và rượu nếp cái hoa vàng. Với rượu gạo tẻ và rượu nếp, chỉ cần ủ men ủ cơm cho chín trong khoảng 72 giờ rồi đổ nước vào ngâm thêm 72 giờ nữa, đưa lên bếp chưng cất thành rượu. Nhưng với loại nếp cái hoa vàng, ngoài việc phải chọn loại nếp ngon nhất để nấu “rượu cốt,” người nấu rượu phải chuẩn bị một mẻ cơm to, chín đều, để làm chất xúc tác cho quá trình “hóa vàng” của rượu.

 

 

 Suốt quá trình đó, rượu cốt sẽ được đổ vào một cái chum to có dung tích tầm 50 lít, dưới đáy lót một lớp cơm làm nhiệm vụ hút độ rượu. Sau sáu tháng, thứ rượu nếp trong vắt sẽ chuyển hóa thành một loại nước vàng ươm, tỏa mùi thơm dịu. Cái hay của rượu làng Vân là rượu nặng nhưng uống vào thấy nhẹ. Rượu làng Vân có đặc trưng khác biệt so với các rượu nơi khác bởi hương vị thơm ngon, dịu êm mang đặc trưng của thứ gạo nếp cái hoa vàng đem lại hòa quyện cùng men của vị thuốc Bắc.

 

 Rượu làng Vân nổi tiếng thơm ngon được nhiều người biết đến. Đối với những người sành rượu và ưa thích hương vị dân tộc thì rượu làng Vân tự tin có thể sánh ngang với bất cứ một loại whisky hảo hạng nào trên thế giới nhờ vị đậm đà đặc trưng của hương nếp cái hoa vàng, hương thơm nồng của tới 35 vị men thuốc bắc bí truyền.

 

 Còn đối với những người không sành đồ uống có cồn, chỉ một lần thưởng thức rượu làng Vân cũng đủ để nhớ mãi cảm giác ngọt ngào như đang nhấm nháp một ly cocktail hoa quả thơm mát lấn át vị cay nồng.

 

 Rượu Làng Vân thực sự là một đặc sản, một thức quà mỗi khi ai đó có dịp lên vùng Kinh Bắc đều muốn mua về làm quà biếu bạn bè và những người thân trong gia đình để tất cả cùng biết, cùng nhớ và cùng say thứ rượu này. “Sông Cầu đầy, sông Cầu lại vơi, rượu Vân một chén cả đời vẫn say.”