Bánh trôi là món ăn truyền thống thường xuất hiện trong dịp tết Hàn Thực hoặc rằm tháng giêng ở một số nước Châu Á. Các món bánh trôi ở Châu Á có nhiều sự tương đồng nhưng mỗi nước vẫn có những nét độc đáo riêng làm nên bản sắc văn hóa của dân tộc. Đặc biệt, hầu hết các món bánh trôi của các nước Châu Á đều được làm từ gạo hoặc nếp với đặc điểm theo đúng tên gọi Hàn Thực (thức ăn lạnh). 

 Bánh trôi truyền thống của người Việt có màu trắng đục. Ảnh: @hoaanh9686

Bột khi đã làm kỹ, đường phên xắt hạt lựu, đỗ xanh đã đồ chín và ngào đường, người ta sẽ nặn bánh rồi đun một nồi nước sôi để thả bánh vào, Khi vớt bánh sẽ thả ngay vào tô nước lạnh cho bánh khỏi nát.

Những chiếc bánh trôi trắng tròn, căng mướt, bên ngoài bùi thơm vị vừng, bột gạo dẻo thơm, bên trọng ngọt lịm vị mật, đỗ xanh và se se vị gừng là món ngon hấp dẫn khiến bất cứ ai cũng khó lòng cưỡng lại được. Đây là món bánh trôi ở Châu Á hấp dẫn nhất và cũng là thức quà truyền thống không thể thiếu mỗi mùa tết Hàn Thực. 

Người Trung Quốc cũng có món bánh trôi rất độc đáo, và cũng là một trong những món bánh trôi ở Châu Á nổi tiếng nhất. Bánh trôi của Trung Quốc cũng được làm từ gạo nếp đem ngâm nước và xay nhuyễn rồi nhào nặn thành khối bột dẻo thêm… Đặc biệt, món bánh trôi của Trung Quốc có nhân rất đa dạng như  lạc tây, lạc, vừng, táo tàu và đỗ nấu nhuyễn…

Bánh cũng được nặn và đem luộc chín sau đó dầm trong thức nước đường vàng sóng sánh thoảng hương gừng thơm phức. Thông thường món bánh trôi này được người Trung ăn vào dịp rằm tháng giêng chứ không phải tết Hàn Thực như Việt Nam.

Vào dịp tết Hàn Thực người Trung Quốc có một món bánh khác cũng được làm từ bột gạo có tên là bánh thanh đoàn tử. Món bánh này được làm từ bột gạo kết hợp với nhiều loại nguyên liệu khác nhau như rau hẹ, trứng, đậu phụ khô và rau khúc, ngải cứu, cỏ tương mạch thảo. Bánh sau khi được nặn sẽ mang đi hấp chín đến khi có màu xanh trong như ngọc. Vị bánh ngọt bùi và thơm  phức thường được dùng để cúng tổ tiên cũng như mang tặng bạn bè, người thân. 

Người Nhật Bản cũng góp vào kho tàng các món bánh trôi của Châu Á món bánh trôi đặc biệt mang tên Mitarashi Dango hay còn được biết đến là bánh trôi gạo nướng. Bánh được làm từ bột, đôi khi kết hợp với cả bột trà xanh sau đó mang đi nướng.

 Bánh trôi nướng của Nhật Bản có dạng xiên. Ảnh: @julia__bui

Khi ăn người ta sẽ rưới lên một lớp nước sốt được nấu từ hỗn hợp đường, xì dầu và rượu. Bánh trôi của người Nhật có hương vị khác độc đáo, không quá ngọt hay quá béo nên rất được du khách yêu thích. Ngoài bánh trôi Mitarashi Dango thì người Nhật cũng có rất món bánh hấp dẫn tương tự như bánh trôi của Việt Nam và Trung Quốc là bánh mochi. 

Singapore là nơi sinh sống của rất nhiều người gốc hoa nên món bánh trôi ở quốc gia này cũng có nhiều đặc điểm giống ẩm thực bánh trôi Trung Quốc. Tuy nhiên, điều đặc biệt ở món bánh trôi của Châu Á này là màu sắc và hình dáng rất đa dạng.

Vẫn là gạo và các nguyên liệu đơn giản nhưng người Singapore đặc biệt chú trọng khâu tạo hình, chiếc bánh cũng có hình tròn nhưng sẽ có rất nhiều màu sắc. Ngoài ra món bánh trôi tàu hình chân mèo được tạo thành từ những viên bột hình tròn rất bắt mắt và nổi tiếng. 

Với sự tương đồng về văn hóa, các món bánh trôi ở Châu Á đều có hương vị dẻo thơm và đậm đà. Đây là những món ăn không chỉ hấp dẫn về hình thức, hương vị mà còn gắn liền với truyền thống văn hóa và đời sống tinh thần, tâm linh của người dân khu vực này.