Trứng bắc thảo hay trứng thế kỷ, trứng nước tiểu ngựa là món ăn xuất phát từ Trung Quốc. Chúng được bán sẵn trong các cửa hàng tạp hóa và nhà hàng ở quốc gia này. Dù có mùi khó chịu, món ăn lâu đời này vẫn được yêu thích bởi vị ngon và giàu chất dinh dưỡng.

Theo BBC, các nhà khoa học ước tính trứng gà bắc thảo đã ra đời từ 500 năm trước, vào thời nhà Minh. Theo truyền thuyết, khi đó ở tỉnh Hồ Nam, một người nông dân đã phát hiện nhiều trứng vịt bị chôn vùi lâu ngày trong bùn và vôi tôi (một loại canxi hydroxit). Thay vì bỏ đi, ông đã nếm thử những quả trứng và phát hiện chúng có vị ngon với màu sắc kỳ lạ. Sau đó, ông tự làm những mẻ trứng của riêng mình, cho thêm trà và muối để có vị ngon hơn.

 

 Trứng bắc thảo sau khi ngâm có màu xanh đen hoặc nâu sẫm và lòng trắng trong như thạch. Ảnh: Yang Yang Fang.

Ngày nay, công thức làm trứng bắc thảo không thay đổi nhiều. Những quả trứng gà, vịt hay chim cút được ngâm trong dung dịch gồm trà đen đặc, vôi, muối, tro gỗ từ 7 tuần đến 5 tháng. Sau khi ngâm, lòng trắng trứng trông giống thạch, có màu nâu sẫm, xám đậm hoặc xanh lá cây. Lòng đỏ của trứng có màu xanh đen và mềm. Một số quả trứng sau khi ngâm còn có hoa văn giống bông tuyết ở lớp vỏ.

Do có mùi khai, chúng thường được cho là ngâm với nước tiểu ngựa. Tuy nhiên, giả thuyết này đã hoàn toàn bị bác bỏ bởi độ pH trong nước tiểu không đủ để làm ra loại trứng này. Dù mùi khó chịu, trứng bắc thảo lại mang hương vị của phô mai Camember, ngậy và cay.

Sau hàng trăm năm được lưu truyền bởi người dân, trứng bắc thảo xuất hiện trong nhà hàng Hong Kong vào những năm 1940. Trong thời gian này, một trong những nhà hàng nổi tiếng nhất khu vực cũng ra đời. Ngoài vịt quay, các đầu bếp còn phục vụ trứng bắc thảo như một món khai vị, với gừng muối. 

 

Món ăn dần trở nên phổ biến và có nhiều phiên bản khác nhau. Trứng bắc thảo thường được ăn chung với đậu phụ ướp lạnh, thịt lợn chan nước tương, giấm đen và dầu mè. Ngoài ra, với hàm lượng protein, sắt, vitamin D cao, trứng được nấu kèm cháo nóng để phục vụ cho người ốm.

Ngoài các món ăn truyền thống, các cửa hàng dimsum còn bán bánh ngọt trứng bắc thảo với bột đậu đỏ hay xào kiểu kung pao của Tứ Xuyên. Vượt ra khỏi ranh giới Trung Quốc, món ăn xuất hiện ở nhiều nước Đông Nam Á. Người Thái Lan thích ăn trứng chiên với thịt lợn băm hoặc gà và ớt. Ở Việt Nam, trứng bắc thảo cũng được sản xuất và bán nhiều ở các siêu thị. Khi ăn, bạn chỉ cần rửa sạch lớp vỏ trấu và bóc vỏ.