Đình làng Yên Chỉ nằm trong không gian đậm chất làng quê yên bình với cảnh quan và vị trí đẹp. Đình tọa lạc tại phía Tây làng Yên Chỉ, với diện tích 1.190,m2 tách biệt với khu dân cư, hai mặt phía Tây và phía Băc là cánh đồng lúa xen canh nuôi trồng thủy sản nước ngọt, phía Đông và phía Nam tiếp giáp đường giao thông làng Yên Chỉ, hiện đã được bê tông hóa mặt đường.

Đình làng Yên Chỉ đã có niên đại xây dựng từ lâu, Đình thờ “Tam vị Thánh Tản”, những vị thần huyền thoại thời vua Hùng thứ 18 là Quý Minh Đại Vương (húy là Hiền) là anh em sinh đôi với Cao Sơn Đại Vương (húy là Sùng) cùng với người anh họ là Tản Viên Sơn Thánh (húy là Tuấn).

Các ngài sinh ra trong gia đình nhân đức hiền tài, nên trí tuệ hơn người, học một biết mười, Năm các ông 13 tuổi thì cha mẹ mất, ba anh em làm con nuôi cho bà Ma Thị, được một vị thần  dậy dỗ, truyền cho phép thuật cao thâm. Khi lớn lên các ông được làm quan trong triều, thống lĩnh ba quân giúp Vua Hùng Duệ Vương đánh đuổi quân Ai Lao,Thục Phán đến xâm lăng bờ cõi Văn Lang.

Khi các ngài hóa Thánh, các triều đại đời sau đều gia phong lập Ngai thờ, bài vị thờ “Tam Vị Thánh Tản” tại Đình làng Yên Chỉ và ở tỉnh, địa phương khác trên cả nước:

Tam thánh Tản viên là các vị Thượng đẳng tối linh thân, thường âm phù cho Quốc Thái dân an; Mưa thuận gió hòa, Ấm no hạnh phúc; Làng quê bình an thịnh vượng”. 

. Lễ hội tiêu biểu được diễn ra hàng năm (tính theo âm lịch):

- Lễ khai xuân diễn ra vào rằm tháng giêng (15/01);

- Lễ Thượng điền diễn ra vào 24/6, tổ chức trước khi vụ mùa bắt đầu;

- Lễ Kỳ phúc bắt đầu từ ngày 9-10 tháng 10.

Đình làng Yên Chỉ đã chính thức được Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình cấp Bằng Di tích lịch sử - Văn hóa cấp tỉnh Quyết định số 1196/QĐ-UBND ngày 30/12/2022.

Đình làng Yên Chỉ nằm ở xã Thượng Hòa, huyện Nho Quan. Ngôi đình này có tuổi đời hàng trăm năm, thờ tam vị thánh Tản gồm: Quý Minh Đại Vương, Tản Viên Sơn Thánh và Cao Sơn Đại Vương là các vị Thượng đẳng thần. Ảnh: Đình Minh.

Năm 2022, đình làng Yên Chỉ được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh. Ảnh: Đình Minh.

Ngày 22/11/2023, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận 4 cây di sản tại đình làng Yên Chỉ là Cây Di sản Việt Nam.

4 cây di sản trong ngôi đình gồm 2 cây lộc vừng, 1 cây bàng, 1 cây bồ đề và đều có tuổi đời trên 200 năm. Ảnh: Đình Minh.

Ngay trước sân đình, cây bàng cao hơn 20m, tán rộng hàng trăm mét che phủ bóng mát cho toàn bộ ngôi đình cổ. Ảnh: Đình Minh.

Phần thân của cây bàng sần sùi với nhiều nhánh chính, án ngữ ở vị trí chính giữa ngôi đình. Ảnh: Đình Minh.

Cây lộc vừng số 1 có tán xòe rộng chiếm diện tích từ 52-80m, tán tròn xòe rộng gần 10m. Ảnh: Đình Minh.

Đây là cây bồ đề có đường kính thân gần 2m, cây cao khoảng trên 20m. Ảnh: Đình Minh.

Ông Phạm Văn Thắng (73 tuổi) cho biết, từ lúc nhỏ sinh ra ở làng, lớn lên đã thấy có cây bàng, cây lộc vừng và cây bồ đề mọc ở quanh sân đình. Ảnh: Đình Minh.

"Tôi nghe các cụ xưa kể lại, những người mở đất lập làng, khi xây đình làng cũng trồng cây xung quanh luôn để cây giữ đất, che chắn gió bão, tỏa bóng mát cho ngôi đình", ông Thắng chia sẻ. Ảnh: Đình Minh.

Ông Vũ Văn Sinh, Trưởng thôn Yên Chỉ, cho biết: Việc có cả 4 cây cổ thụ được công nhận cây di sản là điều hiếm có ở đất cố đô Ninh Bình. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân làng Yên Chỉ mà còn là niềm vui của người dân xã Thượng Hòa và huyện Nho Quan. Ảnh: Đình Minh.

"Chúng tôi luôn nhắc nhở các con, các cháu là phải chung tay bảo vệ để 4 cây di sản trường tồn với các thế hệ đời sau", ông Thắng nói. Ảnh: Đình Minh.

Mặt tiền ngồi đình cổ. Ảnh: Đình Minh.

Theo ông Quách Mai Hồng, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường tỉnh Ninh Bình, với 4 cây vừa được công nhận, đình Yên Chỉ hiện là ngôi đình sở hữu nhiều cây di sản nhất trên địa bàn.

Đình Minh

Nguồn: Báo Đại Đoàn Kết