Đền Bái Dương, xã Tuy Lộc thờ phụng Ngọc Dung Công chúa, Sơn Thánh Tản Viên, Mẫu Thượng Thiên

Tên thánh cho thấy gần với Tây Giang trong Tây Giang tỷ muội thần tương nữ, vợ Đế Thuấn. Nếu kinh đô Hùng Vương là Phú Thọ thì sông Hồng bên phía Tây, tức Tây Giang, còn sông Lô bên Đông. Và bà cũng có tên gọi Ngọc Dung. Đền còn thờ Tản Viên Sơn Thượng Đằng Thần. Sau đầu tk20 thờ thêm Mẫu Thượng Thiên rước chân nhang từ Phủ Dầy lên.

Trong các Lễ tiệc trong năm của Đền Bái Dương có cả tiệc Chúa Nguyệt Hồ (Chúa Bói) ngày 15/2 âm lịch.

Đền Bái Dương có diện tích 90m2, tọa trên quả đồi nhỏ bên bờ tả ngạn sông Hồng thuộc thôn Bái Dương, xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái. Cách thành phố Yên Bái 7 km.

Sơ lược lịch sử Di tích

Đền Bái Dương có lịch sử hàng trăm năm. Căn cứ 15 đạo sắc phong còn giữ được trong Di tích vào các dịp đăng quang, khánh thọ, các vua triều Nguyễn đã sắc phong cho đền, cho phép nhân dân thờ Ngọc Dung Công chúa, người đã có công bảo vệ đất nước, che chở cho nhân dân.

Đồng thời đền tôn thờ Tản viên Sơn thượng đẳng thần, vị thần biểu trưng cho sức mạnh của dân tộc Việt Nam. Đầu thế kỷ XX nhân dân còn rước chân nhang Mẫu Thượng Thiên từ phủ Dầy Nam Định lên thờ vọng.

Xã Tuy Lộc trước đây có 6 đình, 2 đền, 1 chùa. Trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử và sự hủy hoại của thời gian, hầu hết các di tích không còn, duy nhất chỉ có Bái Dương vốn là đất xưa đền cũ dấu thiêng nên được nhân dân coi sóc, tôn tạo và hương hỏa lễ bái xuân thu nhị kỳ.

Đền Bái Dương có diện tích 90m2, được phân chia thành 2 khu là khu khuôn viên và khu nội tự. Khu nội tự gồm một nhà 2 gian kết cấu theo kiểu chuôi vồ, gian tiền là Đại bái, gian sau là Hậu cung, hai bên là hai ngôi miếu nhỏ thờ Thổ thần và các vị Thổ nhang. Đền hiện có 3 pho tượng và 2 cỗ ngai được sơn son thếp vàng. Hệ thống tượng được bố trí theo trật tự từ trong ra ngoài, từ cao xuống thấp. Đền tuy khiêm nhường về vật chất nhưng lại là di tích lịch sử - văn hóa lưu giữ nhiều đạo sắc phong nhất trong các di tích được xếp hạng trong vùng Tây Bắc.

Các nhân vật được thờ tự

Thờ Ngọc Dung Công chúa; Tản Viên Sơn Thánh triều đại Hùng Vương, thờ vọng Mẫu Thượng Thiên từ phủ Dầy Nam Định lên.

Các hiện vật trong Di tích

15 đạo sắc phong chứa đựng nhiều thông tin lịch sử - văn hóa quý giá.

Phong tục lễ hội

Đền Bái Dương xưa với những lễ hội phong phú như tế Mẫu, tế Thần Cao Sơn Đại Vương, rước kiệu Mẫu. Bên cạnh đó, xuân thu nhị kỳ đều tổ chức lễ hội với các lễ cầu chính như: 15 tháng Giêng - tết Thượng nguyên, mùng 3 tháng 3 - hội Mẹ, ngày 20 tháng 8 - hội Cha, ngày 25 tháng Chạp - lễ hóa mã và ngày 15 tháng Giêng hàng năm dân làng tổ chức rước kiệu, hòm sắc từ đình lên đền Bái Dương. Nội dung phần lễ cầu cho quốc thái dân an, mùa vụ bội thu, nhà nhà no đủ. Phần hội có các hội hát ví, hát chầu văn, đánh cờ người, chơi tổ tôm…

Với bề dày Lịch sử và các di vật quý giá còn giữ được trong Di tích, Ủy ban Nhân dân tỉnh Yên Bái đã ký Quyết định xếp hạng đền Bái Dương, xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái, là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử Tỉnh Yên Bái