Đền Đào Xá còn có tên là đền Tam Công, thuộc làng Đào Xá - xã Đào Xá - huyện Thanh Thủy - tỉnh Phú Thọ.

Đào Xá là miền đất cổ, có nền văn hoá lâu đời cách đây khoảng 1.800 năm thuộc vùng đất Khuất Động Liêu, thuở khai sơ có tên là Làng Dâu, Làng Da, sau này đổi tên thành làng Đào Xá. Theo đó, đình và đền Đào Xá cũng đã có từ rất lâu đời.

Nằm giữa ánh đồng lúa xanh mướt, yên tĩnh, ngôi đền Đào Xá (huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ) vẫn trầm mặc lưu giữ những câu chuyện hư hư thực thực quanh mình.

Làng cổ Đào Xá thuộc xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ. Làng nằm ở phía bờ Tây sông Đà, những người dân trong vùng có lẽ cũng không biết ngôi đền đã yên vị ở đây chính xác là bao lâu. Họ chỉ biết rằng, từng viên ngói, những sắc phong được lưu giữ tại đền đều gắn liền với lịch sử khai hoang, đấu trang của cư dân Việt với thiên nhiên và giặc giã phương Bắc.

Mỗi câu chuyện được người dân quanh vùng lưu truyền với nhiều huyền tích đầy bí ẩn.

Đền Đào Xá thờ 3 vị Thuỷ thần con của Hùng Hải Công, đó là Đạt Công Long Vương, Mãn Công Long Vương và Uyên Công Long Vương. Đền Đào Xá còn thờ bà Trang Hoa công chúa là vợ của Hùng Hải Công và thờ bà Quế Hoa - người hầu của Trang Hoa công chúa.

 

 

 

 

 

Thời nhà Lý, tướng quân Lý Thường Kiệt đã đưa quân sĩ về đây luyện tập để chống quân xâm lược nhà Tống. Trước cảnh núi non hùng vĩ, trùng điệp, tướng quân đã cảm tác bài thơ "Thần" hiện còn lưu giữ tại đền Tam Công.

Đền Tam Công được coi là phát tích kiệt tác "Nam quốc sơn hà"