Làng Bá Dương chính là quê hương của tướng quân Nguyễn Cả có công lớn giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân vào thế kỷ thứ X. Sau khi ông mất, nhân dân làng Bá Dương đã dựng đình tôn thờ ông làm thành hoàng làng và cũng là nơi sinh hoạt văn hoá tâm linh.

Đình Bá Dương nguyên khởi là một ngôi miếu được xây dựng trên một bãi đất bồi ngoài đê sông Hồng. Năm 1952 bãi đất bị lở nên đã chuyển dựng ngôi miếu vào giữa làng. Lúc này, ngôi đình làng không còn nên ngôi miếu đã trờ thành đình làng.

Đình Bá Dương kết cấu theo kiểu chữ “công”, bao gồm các hạng mục tả hữu mạc, tiền tế, đại bái, trung cung và hậu cung.

Tả hữu mạc là hai dãy nhà ba gian được xây dựng hồi bít đốc, các bộ vì theo kiểu quá giang trốn cột.

Tiền tế là ngôi nhà ngang gồm 5 gian kiểu hồi bít đốc, các bộ vì thống nhất theo kiểu chồng rường cột trốn đặt trên quá giang, trang trí chủ yếu là hình lá ba chẽ và mây cụm cách điệu.

Đại bái có hình chữ nhật gồm 5 gian hồi bít đốc, mái lợp ngói mũi hài với ba hàng chân cột, các bộ vì theo kiểu “chồng rường giá chiêng, bẩy hiện”. Bốn đầu dư đỡ câu đầu gian giữa chạm đầu rồng với những đao mác thẳng bay về sau, hai bức cốn đục chạm nổi đề tài tứ linh (long, ly, quy, phượng) và vân mây, sóng nước, hoa lá. Các hoạ tiết chạm trổ này mang phong cách kiến trúc thế kỷ XIX.

Trung cung nối giữa đại bái và hậu cung là hai gian có những bộ vì kết cấu theo kiểu chồng rường, xà nách đăng đối. Toà Hậu cung gồm 3 gian nằm ngang song song với đại bái. Hậu cung cũng được các nghệ nhân làm theo kiểu hồi bít đốc, các bộ vì chủ yếu bào trơn đóng bén với các kiểu thức “chồng rường giá chiêng”.

Trong hậu cung đặt khám thờ gỗ sơn son thếp vàng. Trong khám đặt long ngai, bài vị thành hoàng.

Hiện tại, đình Bá Dương còn bảo lưu được nhiều di vật quý như cuốn Ngọc phả ghi chép sự tích tướng quân Nguyễn Cả, 9 đạo sắc phong, trong đó đạo sắc sớm nhất có niên hiệu Vĩnh Khánh thứ 2 (1730), bộ kiệu giá ngự được tạo tác theo phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII và nhiều đồ tế tự thời Nguyễn. Đình đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử văn hoá năm 1991.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01

Nguồn: Người Hà Nội