Đình đền Bông Điền đang trùng tu. Đình Bổng Điền thờ nhị vị tướng công thời Hùng Vương là thủy thần đầu thai do công chữa bệnh cho hoàng tử thủy cung của danh y Hùng Lan Công. Xưa ở đất Hà Trung Thanh Hóa có gia đình dòng họ Hùng, ông Hùng Lan Công, bà Trương Thị Cúc là danh y nổi tiếng. Khi sanh người con gái sáu tuổi bà qua đời. Khi đến Bổng Điền ông ở lại làm thuốc chữa bệnh trong đó có gia đình cụ Sùng Công có cô nương đang độ thanh xuân bỗng lâm bệnh suy tư.

Danh y cắt khỏi bệnh, ông bà trở thành gia thất. Một hôm ông đi vãng cảnh, hai sứ giả mời ông về thủy cung chữa bệnh cho Hoàng Tử. Tuân lệnh ông đi và chữa khỏi bệnh cho Hoàng Tử.

Ông bái tạ ra về cùng bà kể sự báo ân của vua Thủy Tề sai hai viên quan " Tĩnh Bộ Long Hầu, Tạp Bộ Thủy Thần" đầu thai nối nghiệp. Thái bà sau sinh nhất bọc xuất nhị nam tướng mạo khác thường, trên lưng in hình 28 vẩy rồng vào ... Qua 18 năm rèn kinh sử võ nghệ, gặp lúc đất nước có giặc nổi loạn, Vua triệu hai ông phong tước và giao quân dẹp loạn.

Trải chinh chiến đánh đâu thắng đó, hai lần triều đình phong tước cao nhất: Tĩnh bộ dương uy trợ thắng đại tướng quân, Tạp bộ hộ quốc trạch vật đại vương. Đất nước thanh bình, dân mở hội, bỗng trời nổi mây phong rồng vàng xuất hiện cuốn bay trên đất Bổng Điền ...

Đền Bổng Điền cạnh đình thờ bà Đỗ Thị Quế Hoa, nữ tướng của Hai Bà Trưng cũng đang trùng tu. Theo thần phả của làng thì nữ tướng Quế Hoa là con gái của gia đình họ Đỗ, vốn ngụ tại vùng đất Tổ Phú Thọ ngày nay. Khi nhà Hán đem quân sang xâm lược, gia đình họ Đỗ chuyển về sống tại Bổng Điền trang, vừa lập nghiệp, vừa chiêu mộ hiền tài, góp công đánh giặc.

Thuở thiếu thời, bà tầm sư học đạo, giỏi võ. Bà tụ hội nghĩa quân, gia nhập  theo ngọn cờ đại nghĩa của Hai Bà Trưng. Nhận lệnh trên ban xuống, bà đưa quân về phối hợp với các tướng Bát Nạn và Lê Chân, đánh giặc bảo vệ quê hương. Hơn 3 năm chiến đấu oanh liệt, đội quân dưới sự chỉ huy của bà đã lập được nhiều chiến công. Bà hy sinh trong một trận chiến không cân sức với quân giặc ngay trên mảnh đất quê hương.

Đền Bổng Điền nằm trong Khu di tích đình đền chùa Bổng Điền đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia năm 1989. Đền được nhân dân địa phương góp công xây dựng năm 1848, dưới thời vua Tự Đức.

 

 Đền Bổng Điền-nơi thờ nữ tướng Quế Hoa.

Năm 1915 thời Duy Tân, xây dựng cung giữa; năm 1931 thời Bảo Đại, xây dựng ngôi Tam quan. Đến năm 1990, xây nối tiếp cung giữa với tam quan tạo cung thờ thứ ba, hoàn thiện đền và duy trì kiến trúc tới ngày nay.

Từ lâu, đền Bổng Điền trở thành nơi sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của người dân địa phương. Theo truyền thống, hằng năm, người dân mở hội vào ngày 10-3 âm lịch, chính hội là ngày 14 và 15-3 âm lịch.

Nghi lễ chính là lễ rước kiệu từ đền Bổng Điền tới lăng mộ nữ tướng Quế Hoa ở làng Hương Đình, xã Việt Hùng, huyện Vũ Thư, để ghi nhớ công ơn bà. Lễ hội đền Bổng Điền hằng năm có sự tham gia của đông đảo người dân trong làng và thu hút nhiều du khách thập phương.

Đến với Lễ hội Bổng Điền, du khách không chỉ ngưỡng vọng đền thờ nữ tướng Quế Hoa, mà còn được hòa mình vào không gian văn hóa tâm linh bao đời của người dân nơi đây, trong quần thể di tích Bổng Điền với đình Bổng Điền thờ Thành Hoàng làng là hai vị tướng công Tĩnh Bộ, Tạp Bộ và ngôi chùa Bổng Điền (hay còn gọi là Sùng Quang tự) cổ kính.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Đình, đền chùa Bổng Điền với kiến trúc từ đời Hậu Lê đến nhà Nguyễn giữ được gần như nguyên vẹn về sắc phong, thần phả và các đồ thờ cổ không bị hư hỏng, mất mát. Chính vì thế, các hãng lữ hành và khách du lịch thường dừng chân tham quan quần thể di tích lịch sử văn hóa tâm linh này trong tua du lịch khám phá tỉnh Thái Bình.