Ngôi đình được khởi dựng từ khoảng thế kỷ 18,  mang kiến trúc đặc trưng của xứ Đoài với quy mô lớn và trống 4 bên, tuy nhiên, đình đang xuống cấp nghiêm trọng và có nguy cơ trở thành phế tích nếu không kịp thời có biện pháp tu bổ, chống xuống cấp.

Đình Do Nghĩa thờ phụng Đại Hải Long Vương cùng thời với Tản Viên Sơn Thánh phụng sự triều đại Hùng Vương. Đình có tổng diện tích 4.636m2, kiến trúc theo kiểu chữ Đinh. Cổng đình gồm một cửa chính, hai cửa phụ. Cổng chính hình vòm, được trang trí bằng những con giống với các đường diềm, đường nét hoa văn nghệ thuật.

Chiều ngày 1/8/2018, nhóm nghiên cứu Đình Làng Việt  đã có chuyến khảo sát tại đình Do Nghĩa. Trời thì nắng nhưng nước đọng trên mái đình vẫn tí tách rơi xuống nền đình. Theo quan sát, ngôi đình cổ đã rơi vào tình trạng xuống cấp nặng nề và chắc chắn, tình cảnh này đã diễn ra trong một thời gian khá dài.

Tại vị trí một số đầu cột sát mái, nước thấm sâu vào trong thớ gỗ, gây mục, mủn các mộng, hệ thống cột kèo bị mối mọt lại phải dầm mưa dãi nắng khiến cho kết cấu yếu. Bên cạnh đó, hệ thống xà, rường của đình cũng bị mục ruỗng rất nặng nề, vì vậy khi gặp nước các kết cấu gỗ càng nhanh mủn…

 Đình Do Nghĩa

Là công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo, một hình ảnh mẫu mực của phong cách kiến trúc truyền thống, đình Do Nghĩa đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia theo quyết định số 1539-VH/QĐ ngày 27.12.1990.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Bình, Trưởng nhóm Đình Làng Việt cho biết, đình làng có giá trị lớn về mặt kiến trúc lịch sử văn hóa, tuy nhiên, sau mấy trăm năm tồn tại, tổng thể cột kèo đã mục, cộng thêm thời tiết mưa nhiều trong thời gian vừa qua khiến bộ mái, cùng các cấu kiện đã mục, ngậm nước- rất nguy hiểm.

Bài học từ đình Lương Xá, Ứng Hòa Hà Nội hay đình Chu, xã Đình Chu, huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc là một ví dụ. Nếu không có sự quan tâm kịp thời, ngôi đình quý này rất có thể trở thành phế tích lúc nào không hay.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Nghệ thuật xây dựng đình Do Nghĩa