Đình Hương Mạc được khởi dựng từ lâu đời. Vào khoảng cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII đình được Lan Quận Công - Thái tể Nguyễn Thực người làng Vân Điềm, huyện Đông Ngàn bỏ tiền hưng công xây dựng bằng gỗ xoan, mái lợp gianh. Trải qua nhiều lần trùng tu, đến nay, đình Hương Mạc vẫn giữ được lối kiến trúc truyền thống xưa.

Đình Hương Mạc thờ phụng tứ vị thiên thần làm Thần hoàng làng: Cao Sơn Đại vương, Cao Sơn Quý trung quân, Phương Dung Hoàng Thái hậu và Thiên Hương Hoàng thái hậu, đây là các vị thần có công lớn với dân với nước, được các triều đình phong kiến ban tặng sắc phong, nhân dân thờ phụng.

Cổng đình (tam môn) được xây theo kiểu cột trụ lồng đèn, phía trước đắp nổi đề tài “tứ linh, tứ quý”. Trên 2 cổng phụ đắp nổi dòng chữ Hán ở cả mặt trong và ngoài “Xuân quang chiếu”, “Phúc khí lâm”, “Hoa vạn hộ”, “Xuân thiên môn”.

Hai bên cổng có đôi Voi phục bằng đá xanh.

Sân đình lát gạch bát đã cũ

Tòa Tiền tế 5 gian bằng gỗ xoan, phía trước và sau để trống, 2 hồi xây kín kiểu bít đốc tay ngai, phía trước xây cột trụ lồng đèn, trái dành.

Nhà chuyển bồng 1 gian làm hình vuông theo kiểu chồng diêm 2 tầng 8 mái đao cong, các mảng chạm khắc hoa lá, mây xoắn tập trung ở các đầu dư, con chồng, xung quanh trang trí ô con tiện.

Tòa Đại đình gồm 3 gian 2 trái 2 dĩ và 2 gian hậu cung.

Trên bờ nóc đắp nổi đôi rồng chầu mặt trời.

Hai bên tòa Đại đình có đôi rồng bằng đá xanh.

Trên các bức cốn tòa Đại đình chạm kênh bong hình rồng mây, các con chồng, đầu dư, kẻ bẩy chạm trổ hình rồng, mây xoắn và hoa lá cách điệu.

Hậu cung 2 gian, trên gác lửng là cấm cung, đặt long ngai, bài vị Thành hoàng làng

Hiện, trong đình còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ có giá trị thời Nguyễn như: Bài vị, hương án, hòm sắc gỗ, bát hương, bát bửu, ngựa thờ…

Kiệu bát cống thời Nguyễn.

Các đạo sắc phong thời Nguyễn

Hàng năm, chính quyền, nhân dân địa phương lại mở hội đình cũng là ngày hội của khu phố vào ngày 12 tháng Giêng âm lịch để tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân. Đình Hương Mạc được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2004 theo Quyết định số 2177/QĐ-CT.

Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh