Đình Thạch Khoán (xã Thạch Khoán huyện Thanh Sơn) thờ Tản Viên Sơn Thánh, bất tử thần và là vị anh hùng  tiêu biểu trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Đình phối thờ 3 công chúa con của Vua Hùng thứ 18 là Ngọc Hoa công chúa, Tiên Dung công chúa, Thủy Tiên công chúa, 4 vị thổ tù họ Đinh người Mường xã Thạch Khoán - những  người có công giúp vua Lê Thái Tổ đánh đuổi giặc Minh thế kỷ 15, gìn giữ quê hương được các triều vua sắc phong, sử sách lưu danh.

Đình Thạch Khoán được xây dựng theo hình chữ “Nhất” gồm 5 gian, hai dĩ. Gian chính giữa nhìn chính diện về phía núi Ba Vì, đặt bài vị thờ Tản Viên Sơn Thánh. Hai bên thờ bài vị các công chúa con Vua Hùng thứ 18, Tù trưởng Đinh Công Mộc cùng các vị thổ tù họ Đinh.

Đình được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ XX, cổng đình được xây dựng từ năm 1930-1940, qua một vài lần trùng tu, đình vẫn giữ được hệ thống hoành phi, sắc phong cổ rất phong phú và có giá trị lịch sử, văn hoa cao.

Năm 2001, đình Thạch Khoán được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Lễ hội Đình Thạch Khoán được tổ chức vào 25 tháng Giêng hàng năm. DDây là lễ hội truyền thống, mang đậm bản sắc, nét đẹp văn hóa của người Mường đất Tổ nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, trân trọng những giá trị lịch sử văn hóa, ghi nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã khai phá, xây dựng nên mảnh đất này.

Lễ hội đình Thạch Khoán gồm 2 phần: Phần lễ được tổ chức trang trọng, sau lễ rước là phần tế lễ cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Đội tế gồm 22 người cao tuổi có con cháu thảo hiền, gia đình đoàn kết để xếp vào hàng quan viên cúng tế.

 

Đội văn nghệ biểu diễn cồng chiêng, đâm đuống- nét văn hóa đặc trưng của người Mường đất Tổ. Trong ngày hội mở còn tổ chức nhiều trò chơi dân gian như: Ném còn, chơi đu, bịt mắt bắt vị, đi cầu thăng bằng, thi đấu bóng chuyền thu hút được nhiều người dân trong và ngoài xã tham gia. Lễ hội đình Thạch Khoán là một trong những lễ hội tổ chức nhiều trò chơi dân gian mang nét đặc trưng nhất trên đất Tổ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đình Thạch Khoán vẫn giữ được nét cổ kính, rêu phong và trở thành nơi hội tụ văn hóa tâm linh, trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần cộng đồng, làng xã của nhân dân trong vùng.