Đình Thượng Phúc được xây dựng vào thời Lê Trung Hưng thế kỷ thứ 17. Cách đây 118 năm Đình được trùng tu lần thứ nhất và đến Hoàng triều Khải Định Kỷ Mùi năm 1919 đình được xây dựng lại to đẹp hơn.

Theo Dư địa chí Thái Bình, Đình làng Thượng Phúc xưa được xây dựng đầu tiên là 3 gian miếu nhỏ sơ sài, tức là hậu cung bây giờ, rồi được xây dựng lại vào thời Lê Trung Hưng, tính đến nay cũng phải hơn 230 năm.

Đình Thượng Phúc là một ngôi đình cổ có quy mô lớn kiến trúc theo kiểu “Tiên chữ Nhất Hậu chữ Công. Toà hậu cung xây theo kiểu chồng diêm cổ các ba tầng cao hơn 10m, bờ nóc đắp ngạc long ngậm đại bờ, đao trang trí hình tượng song loan, cổ lâu đắp nổi phù điêu nội dung tứ linh và dây hoa lá cách điệu.

Toà trung đường 3 gian cuốn vòm mái lợp ngói, toà ống muống cuốn vòm, hệ thống cột dạng bổ trụ đắp gờ chỉ và hình các con dơi.Toà bái đường 5 gian, được xây theo kiểu hồi văn năm đấu, khung kiến trúc kiểu lòng thuyền tứ trụ, chất liệu toàn gỗ lim chạm trổ tinh xảo các đề tài Tứ Linh xen với Tứ Quý.

Theo người dân địa phương kể lại, Đình do 3 dải thợ cất dựng lên: dải thợ 1 do cụ xã Tốn người làng Thượng Phúc đảm nhận, dải thợ thứ 2 do người Hưng Yên, dải thợ thứ 3 là người Nam Định. Theo các cụ kể lại, thì trong lúc làm thì 3 dải thợ này ở 3 trại khác nhau, không được đến thăm nhau, không ai được biết ai làm gì. Tuy nhiên, đến lúc cất dựng Đình thì kết cấu của Đình lại hoàn toàn ăn khớp và những hoa văn chạm khắc lại rất tương đồng.

 

 

 

 

 Hai cây gạo cổ thụ di sản Việt Nam

 

 

 

Hơn 200 năm nay, đình làng Thượng Phúc vẫn trường tồn với thời gian… Hiện đình còn lưu giữ được 3 bức đại tự, 1 cuốn thư cổ và 7 đạo sắc phong các triều đại vua phong kiến xưa. Trải qua nhiều lần thẩm định và xét duyệt, năm 1991, đình Thượng Phúc được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Và từ đó cho đến nay, đình đã trải qua nhiều lần tu sửa, tôn tạo to đẹp như ngày nay.

Quá trình lập làng, giữ đất của người dân nơi đây gắn liền với lịch sử đình làng Thượng Phúc. Hình ảnh ngôi đình làng sẽ còn mãi trong ký ức của mỗi người dân qua nhiều thế hệ. Bởi nó, không chỉ ẩn chứa những giá trị văn hóa, mà còn là những "chứng nhân" của nhiều giai đoạn lịch sử.

Ngoài giá trị là một di sản có kiến trúc nghệ thuật, đình còn là căn cứ kháng chiến, nơi tập hợp, giác ngộ phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân của làng Mỹ Lạc xưa. Phong trào cách mạng của làng Thượng Phúc có từ rất sớm và Đình Thượng Phúc là địa điểm liên lạc, hội họp bí mật và cất giấu tài liệu của Đảng, có thời hậu cung của đình trở thành nơi in ấn tài liệu cách mạng. Tháng 12/1941 hội nghị Đảng bộ tỉnh đã họp tại đình nhằm củng cố tổ chức cách mạng, đẩy mạnh phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân.

Đình gắn liền với cơ sở kháng chiến và 2 cây gạo di sản ở Đình luôn phất phới lá cờ đỏ sao vàng. Năm 1955 tổng kết cuộc kháng chiến chống Pháp, tại Đình, chính phủ đã trao bằng khen cho 2 gia đình cách mạng và 15 gia đình kháng chiến. Năm 1966 trong thời gian Mỹ đánh chiến miền Bắc, Đình được chọn là nơi sơ tán của hàng công nghiệp về đấy.

Hàng năm cứ vào 10 -13/2 âm lịch là làng lại mở hội Đình Thượng Phúc, người dân ở địa phương dù ở đâu hay ở nước ngoài cũng trở về lễ hội, để cầu mong gia đình được sức khỏe, bình an

Lễ hội và mái đình làng vì thế trở thành nhịp cầu nối của tinh thần đoàn kết trong xóm ngoài làng, trở thành nét văn hóa đặc trưng đan kết quá khứ với thực tại, giúp dân làng Thượng Phúc giữ gìn nếp sống cộng đồng vừa hài hòa vừa có sắc màu độc đáo riêng. Nhân dân địa phương vừa phát triển vừa lưu giữ mái đình làng Thượng Phúc cho con cháu muôn đời sau./.

Phương Thúy

Nguồn: Truyền hình Thái Bình