Đình làng, vốn là nét đặc trưng văn hóa của các vùng quê Bắc bộ, với khung cảnh quen thuộc "cây đa, bến nước, sân đình" đã đi vào thơ ca từ bao đời nay. Hình ảnh những mái đình cong vút đã trở thành biểu tượng văn hóa của các làng quê Việt.

Vậy nhưng, đến với ngôi đình Nông Lục, thuộc xã Hưng Vũ, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, du khách sẽ được chiêm ngưỡng một ngôi đình với kiến trúc độc đáo. Đó là sự sự kết hợp hài hòa giữa lối kiến trúc truyền thống của Đồng bằng Bắc Bộ cùng với kiến trúc nhà sàn truyền thống của dân tộc Tày.

 Ngôi đình được xây dựng theo lối kiến trúc đặc trưng nhà sàn của người Tày, nên không có hình ảnh những mái đình cong vút quen thuộc. Mái đình được lợp bởi loại ngói âm dương, một loại ngói đặc trưng trong các công trình xây dựng nhà ở của người Tày.

Đình Nông Lục nằm ở xã Hưng Vũ, huyện Bắc Sơn, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 90km theo tuyến đường quốc lộ 1B.

Đình Nông Lục có 4 hàng cột cái, một hàng cột quân và 6 hàng cột hiên được khớp với nhau bởi hệ thống mộng khít. Kết cấu bộ kèo của đình theo kiểu vỉ ván mê cầu kỳ, tinh xảo. Các họa tiết chạm khắc của đình mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.

Nối tiếp cột cái với cột quân là các xà nách có mộng xỏ vào các cột quân, phần liên kết phía trên được chạm trổ các đề tài: trúc hóa long, Lí Ngư vọng nguyệt, tứ linh... các cột quân được nối với các cột hiên bằng các xà nách nhỏ, dưới các xà nách, đầu cột con và cột hiên đều có các đầu móng thắt đáy để liên kết đỡ lực của mái.

Phía trên cùng ở gian chính diện của đình Nông Lục được chạm lưỡng long chầu nguyệt, mái của khám thờ chạm tứ linh, trên cùng là xà nóc, dưới có chạm hổ phù lớn được đỡ bằng ván mê, hai bên chạm hình rồng nhả mây.

Đình Nông Lục được xây dựng từ thời Nguyễn (năm 1927) với kiến trúc theo kiểu chữ nhất, diện tích đình khoảng 180m2.

 Tại đây, vào tối ngày 25 tháng 9 năm 1940, các đảng viên cộng sản trung kiên vừa thoát khỏi nhà tù của thực dân Pháp trở về đã họp bàn với các đồng chí đảng viên thuộc chi bộ Hưng Vũ về phương án khởi nghĩa, cướp chính quyền từ tay thực dân Pháp ở đồn Mỏ Nhài – Châu lị Bắc Sơn. Tại cuộc họp đã ra Nghị quyết thành lập Ban chỉ đạo khởi nghĩa và quyết định thời gian khởi nghĩa là 20h ngày 27/9/1940.

Vài năm trở lại đây, đình Nông Lục đã và đang là điểm đến yêu thích của du khách trong hành trình khám phá, tham quan các điểm du lịch ở Bắc Sơn, đặc biệt là trong cụm di tích lịch sử khởi nghĩa Bắc Sơn./.

Bài, ảnh: Vi Phong