Quán mang tên địa danh làng Phú Hạng, nay thuộc xã Tân Phú, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Di tích còn có tên là quán Ngọ. Có thể đến di tích theo đường Hà Đông - Quốc Oai, qua đình So (ven sông Đáy) độ hơn 1km, hỏi đường vào Phú Hạng là tới nơi.

Quán Ngọ tên chữ là “Tiên Long từ” (có lẽ mượn tên đất và tên chùa) - là một ngôi miếu nhỏ, được xây dựng trong thời gian gần đây. Quán cùng với chùa hợp thành một cụm di tích phong quang được điểm xuyết bởi những cây lưu niên, khiến nơi đây vẫn là một mảnh đất đậm nét văn hoá truyền thống Việt.

Quán Ngọ không nổi bật như một công trình nghệ thuật tâm linh nhưng chứa đựng nhiều khía cạnh về văn hoá tín ngưỡng dân gian. Thông thường ngôn từ “quán” là để chỉ đền thờ Lão giáo, Đạo giáo và những truyền thuyết huyền bí.

Quán Ngọ là một di tích nhỏ, là một di tích Đạo giáo, nhưng mang theo tư duy thần tiên thời trước trước và sau công nguyên, thờ phụng danh tướng Ả Lã Nàng Đê và Linh Lang Đại vương. Cả hai vị thần chủ đều có nguồn gốc sâu xa trong lịch sử.

Theo những thần tích của Quán Ngọ, Ả Lã Nàng Đề là con gái của Thừa tướng Lữ Gia (cuối thế kỷ II trước công nguyên), nhưng lại xuất hiện là tướng của nhị vua Hai Bà Trưng giữa thế kỷ I, tham gia cuộc khởi nghĩa đánh đuổi thái thú Tô Định. Khi hóa, nữ tướng được thờ phụng là Thành hoàng làng nhiều khu vực ở Miền Bắc. Theo thuyết này, Ả Lã Nàng Đê là một nhân thần theo thuyết Sinh vi tướng – Tử vi Thần.

Theo những thần tích lịch sử, Linh Lang Đại vương là một thiên thần từ thời đầu của Triều đại Hùng Vương và theo sự tích của đền, Linh Lang Đại vương hạ phàm là con của vua Lý Thánh Tông. Trước đó, bà ngoại ông mơ thấy một mẩu đuôi rắn ở sao Thái Âm rơi vào lòng, sinh ra mẹ ông là Hạo Nương, bà rất xinh đẹp, được Lý Thánh Tông tuyển làm vương phi. Một lần về thăm nhà, tắm ở hồ Tây, bà bị giao long quấn. Từ đó có thai, sau 14 tháng sinh ra ông.

Vua đặt tên là Hoàng Lang. Khi xảy ra nguy cơ ngoại xâm, Hoàng Lang trở thành tướng, dẫn binh đánh giặc, cầm cờ lệnh cưỡi voi đến đâu thắng đó. Giặc tan, ông trở về hoàng thành, tâu rõ nguồn gốc lai lịch, là con của Lạc Long Quân và xin về thuỷ quốc.

Đại vương biến thành rắn trắng dài trăm trượng và trườn xuống hồ Dâm Đàm (Hồ Tây ngày nay) rồi biến mất. Tôn vinh công đức của thần Linh Lang, rất nhiều nơi đã lập đền thờ phung.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Quán Phú Hạng

 

 

 

 

 

 

 

 Đình thôn Yên Quán, thờ phụng Ả Lã Nàng Đề và Linh Lang Đại vương

 Đình Phú Hạng, thờ phụng thành hoàng làng là Ả Lã Nàng Đê và Linh Lang Đại vương. Ảnh Nguyễn Huân/Đền Miếu Việt

Những truyền thuyết này liên quan đến triều đại Hùng Vương và sau thời An Dương Vương, cho thấy mối quan hệ sâu sắc giữa các thần tích lịch sử và những anh hùng dân tộc chống giặc ngoại xâm, luôn luôn là thần của dân tộc, cho thấy tinh thần yêu nước thương nòi, vẻ đẹp tâm linh rực rỡmuôn đời của tổ tiên.

Quán Phú Hạng đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1991./.

Ảnh:  Nguyễn Huân/Đền Miếu Việt

Nguồn: Người Hà Nội