Trong suốt chiều dài lịch sử của đất nước, Xứ Lạng không chỉ được biết đến với vị trí phên dậu biên thùy, nơi chứng kiến bao chiến công hiển hách của dân tộc trong các cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm mà còn nổi tiếng là một vùng sơn thủy hữu tình, một miền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.

Nhắc tới Lạng Sơn là nhắc tới phố chợ Kỳ Lừa - hàng trăm năm trước đã nổi danh là trung tâm buôn bán sầm uất của cả vùng biên ải; là nhắc tới “nàng Tô Thị” – biểu tượng cho lòng thủy chung son sắt của người phụ nữ Việt Nam bồng con đứng đợi chồng, là nhắc tới chùa Tam Thanh, động Nhị Thanh với cảnh quan lung linh, kỳ ảo và những văn bia, hiện vật quý từ thế kỷ XV.

Chùa Thành - Lạng Sơn

Nhắc tới Xứ Lạng, không thể không nhắc tới vùng núi Mẫu Sơn – nơi được mệnh danh là “đệ nhất hùng quan”, Đà Lạt của vùng Đông Bắc quanh năm sương mù bao phủ, những ngày giá lạnh còn có tuyết rơi. Bên cạnh những thắng cảnh bậc nhất đã đi vào thi ca, Xứ Lạng còn được biết với nhiều di tích lịch sử, văn hóa gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của dân tộc, với lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước. Từ di tích cổ sinh học, khảo cổ học thời tiền sử, sơ sử như Thẩm Khuyên, Thẩm Hai, Kéo Lèng cách ngày nay hàng mấy chục vạn năm cho đến những di tích của các nền văn hóa Bắc Sơn - Mai Pha nổi tiếng sau này. Từ những di tích ghi dấu chiến công chống giặc ngoại xâm như ải Chi Lăng, Đường số 4, khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn, khu du kích Ba Sơn... cho đến các di tích văn hoá - nghệ thuật: đình Nông Lục (Bắc Sơn); chùa Tam Giáo, chùa Thành, chùa Tiên, đền Kỳ Cùng, đền Cửa Tây, đền Tả Phủ; Đoàn Thành (TP Lạng Sơn) …

Là nơi sinh tụ của các dân tộc anh em: Nùng, Tày, Kinh, Dao, Hoa, Mông, Sán Chay,... Xứ Lạng cũng là quê hương của biết bao lễ hội truyền thống hấp dẫn, thú vị. Trải qua hàng nghìn năm dựng làng, giữ nước, đồng bào các dân tộc Lạng Sơn đã sáng tạo nên truyền thống văn hóa phong phú và đa dạng. Từ chiếc nôi văn hóa ấy, lễ hội Lạng Sơn vừa mang đặc trưng của lễ hội cổ truyền Việt Nam và vùng Việt Bắc vừa mang sắc thái riêng. Mỗi năm ở Lạng Sơn có hơn 300 lễ hội lớn, nhỏ chủ yếu diễn ra vào mùa xuân. Trong đó nổi tiếng nhất là các lễ hội: Lồng tồng, hội đầu pháo Kỳ Lừa; lễ hội chùa Tam Thanh, hội đền Kỳ Cùng-Tả Phủ, lễ hội Bắc Nga... Ngoài các giá trị về văn hóa, lịch sử, các lễ hội Lạng Sơn còn chứa đựng giá trị văn hóa - du lịch sâu sắc. Tham dự lễ hội của đồng bào các dân tộc Lạng Sơn, du khách được đắm mình trong những điệu hát then, sli, lượn, được khám phá nét văn hóa bản địa qua các phần nghi lễ, các trò chơi dân gian...
   
Một trong những nét văn hóa để Lạng Sơn trở thành điểm “dừng chân” làm say lòng bao du khách gần xa đó chính là văn hóa ẩm thực với hương vị đặc trưng mà không nơi nào có được. Từ lợn quay lá mác mật, vịt quay, khau nhục, phở chua, khẩu sli.... cho đến rượu Mẫu Sơn, tất cả đều chứa đựng những tinh túy của ẩm thực Xứ Lạng để dù ở nhà hàng sang trọng hay quán cóc vỉa hè thì những món ăn, thức uống độc đáo của mảnh đất này luôn khiến người thưởng thức nhớ mãi không quên. Ngoài ra, với sự ưu đãi của thiên nhiên, Lạng Sơn còn là xứ sở của những sản vật nổi tiếng như na dai Chi Lăng, quýt Bắc Sơn, hồng không hạt Bảo Lâm, lê Tràng Định...

Một góc thành phố Lạng Sơn

Bề dày văn hóa, lịch sử cùng cảnh quan thiên nhiên thơ mộng đã tạo cho Lạng Sơn thế mạnh, tiềm năng to lớn để phát triển ngành “công nghiệp không khói”. Là một trong 3 cửa ngõ lớn nhất ở phía Bắc Tổ quốc, có 2 cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu quốc gia và 7 cặp chợ đường biên; lại chỉ cách Hà Nội hơn 150km, vừa có đường bộ vừa có đường sắt đi lại thuận tiện, những năm qua, Lạng Sơn đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Trung bình mỗi năm, Lạng Sơn đón trên 1,5 triệu lượt khách du lịch đến tham quan, tham dự lễ hội, mua sắm. Cùng với việc đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cấp các điểm du lịch, danh lam thắng cảnh, phát triển các sản phẩm du lịch của địa phương; Lạng Sơn đã và đang triển khai nhiều biện pháp khai thác khả năng tiềm tàng của văn hóa lễ hội, văn hóa ẩm thực để Xứ Lạng trong một ngày không xa sẽ trở thành một trung tâm thương mại, du lịch, dịch vụ nổi tiếng của đất nước .