Hồ Thác Bà đang trở thành điểm du lịch hấp dẫn khi đến tỉnh Yên Bái. Ảnh: Thanh Miền.

Hồ Thác Bà thuộc hai huyện Lục Yên và Yên Bình, là một trong bốn hồ nước nhân tạo rộng nhất Việt Nam.

Thác Bà là tên gọi hồ nước nhân tạo được khởi công xây dựng từ năm 1962 và hoàn thành năm 1970 với mục đích làm nghẽn dòng sông Chảy tạo ra hồ nước phục vụ cho công trình nhà máy thủy điện Thác Bà (nhà máy thủy điện đầu tiên của Việt Nam).

Hồ Thác Bà có diện tích 23.400 ha, diện tích mặt nước 19.050 ha, dài 80 km, mực nước dao động từ 46m đến 58m, chứa được 3 đến 3,9 tỉ mét khối nước trải từ huyện Yên Bình đến huyện Lục Yên, chiều rộng 10 – 15 km và có độ sâu 50 – 60 m.

Trước khi đắp đập làm hồ, ở đây từng tồn tại hai thác nước liên hoàn với dòng nước đổ mạnh và chảy xiết, được người dân địa phương gọi là “Thác Ông” – “Thác Bà“.

Sau này khi nhà máy thủy điện Thác Bà hoàn thành, để lưu danh hai thác đã bị vùi lấp, người ta đặt tên hồ là Thác Bà và Thác Ông được đặt cho tên một cây cầu nằm ở thị trấn Thác Bà.

Hồ Thác Bà có cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, được ví như vịnh Hạ Long của vùng Tây Bắc. Hồ Thác Bà được có hơn 1.300 đảo lớn nhỏ, cùng hệ thống hang động đẹp ẩn sâu trong lòng những dãy núi đá vôi.

Trên lòng hồ người dân tận dụng nguồn nước nuôi cá lồng để hàng năm thu về hàng trăm triệu đồng tiền lợi nhuận. Ảnh: Tuấn Vũ.

Khu vực làng ven hồ vẫn giữ được nét hoang sơ cùng bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao, Cao Lan… Nhiều lễ hội đặc sắc thường diễn ra như: Lễ hội mừng cơm mới của người Tày tổ chức vào ngày 9-10 âm lịch khi tiết trời sang thu, mùa thu hoạch lúa nếp đến, mùi thơm lan tỏa khắp bản làng.

Không chỉ là một thắng cảnh hùng vĩ, hồ Thác Bà còn là một di tích lịch sử quan trọng. Tại đây vào năm 1285 đã diễn ra trận Thu Vật do Trần Nhật Duật chỉ huy đánh tan một đạo quân Nguyên – Mông.

Ở vùng thượng hồ còn có một số nơi là cơ sở hoạt động của các cơ quan trung ương thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Giữa hồ Thác Bà có động Thủy Tiên là nơi Tỉnh ủy Yên Bái làm việc trong cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

Tại khu vực hồ thuộc huyện Lục Yên có nhiều di tích lịch sử như đền Đại Cại, hang Ma mút, chùa São, núi Vua Áo Đen… Các nhà khảo cổ đã phát hiện tại đây những dấu vết của người Việt cổ.

Đến Yên Bái, nếu du khách chưa đi thăm hồ Thác Bà thì coi như là chưa đến Yên Bái. Bởi không phải ngẫu nhiên mà hồ Thác Bà được ví như “ Vịnh Hạ Long trên núi“.

Theo Lao Động