Cao Tả Tùng là phiên chợ vùng cao của ba xã: Cao Mã Pờ, Tả Ván, Tùng Vài thuộc huyện Quản Bạ, Hà Giang. Đây là 3 xã vùng sâu vùng xa nằm trên khu vực sát với biên giới Trung Quốc, nơi các tuyến đường giao thông còn chưa phát triển nên việc tiếp cận không hề đơn giản.
Chợ Cao Tả Tùng họp vào thứ sáu hàng tuần, là phiên chợ quan trọng nhất về thương mại cũng như văn hóa tinh thần của bà con dân tộc ít người quanh vùng.
Từ thị trấn Tam Sơn Quản Bạ đi về phía tây chừng 20km, có lẽ ít người hình dung được ở phía sau những dãy núi đá nhấp nhô trùng điệp ấy lại có nhiều hình ảnh và câu chuyện thú vị đến vậy. Những con đường cheo leo vắt vẻo giữa bao mỏm đá tai mèo, những bản làng nằm chênh vênh vách núi. Những cuộc sống bình lặng và giản dị. Và một phiên chợ vùng cao sắc màu.
|
Cũng giống như nhiều phiên chợ khác, chợ phiên Cao Tả Tùng (được gọi bằng cách ghép 3 từ đầu của 3 xã lại với nhau) luôn là điểm nhấn sắc màu nhất trên biên giới. Chợ họp hàng tuần mang ý nghĩa thông thường là nơi trao đổi và mua bán hàng hóa, từ những sản vật nông nghiệp đơn giản nhất như rau, củ quả, lá thuốc, các loại động vật nuôi trong nhà như chim chóc, gia cầm, chó, mèo, lợn, bò, ngựa cho đến các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu khác như quần áo, vải vóc, nồi niêu, xoong chảo, công cụ, dụng cụ lao động. |
Chợ phiên Cao Tả Tùng nằm giữa một lòng thung lũng trũng sâu, xung quanh núi đá giăng thành bốn bề che kín như lòng chảo. Thường bà con dân tộc từ 3 xã nói trên ra đến chợ cũng phải mất vài giờ đồng hồ đi bộ.
Cao Tả Tùng không quá ồn ào và náo nhiệt, ở chốn biệt lập này người đi chợ còn không nhiều, nói gì đến khách lãng du, một năm may ra có vài người lạc bước. Chợ cũng được chính quyền kiên cố hóa bằng vài dãy nhà bêtông cốt thép lợp mái tôn đỏ rực, nhưng bà con vẫn giữ thói quen họp chợ trên đường và trên những khoảng đất trống.
Con đường chính vào chợ là nơi cánh đàn ông trong màu áo đen cài khuy chín nút hoa chè, mũ nồi đội hững hờ trên đầu hay đứng tụ tập. Có vài gian hàng bán đồ ăn sáng và có bao câu chuyện để những người đàn ông ấy rủ rỉ với nhau bên chén rượu khề khà. Có chú chim không tên khoác bộ lông rực rỡ đứng co ro trên cành cây bị chằng vào chiếc xe máy. Có lẽ người chủ của chú chim đã say khướt ở một góc chợ nào.
Bên kia đường là người đàn ông đang thu gom cây thuốc, một người thu mua nhưng có tới 5-7 người tới bán, đếm từng gốc, từng cây. Khi tôi hỏi cây này để làm gì, họ chỉ có thể trả lời đơn giản là... cây thuốc(!) và lại chăm chú đếm không nói thêm điều gì. Cần mẫn và lặng lẽ, một chút tò mò dành cho vị khách đường xa tan đi ngay, như thể tôi cũng giống những cái cây đang đứng ở trên rừng mà thôi.
|
|
|
Cheo leo đường vào Cao Tả Tùng |
 |
| Xem giày |
Chợ Cao Tả Tùng không quá lớn, đi dăm phút đã quay về chốn cũ. Đâu đâu cũng thấy hình ảnh những người phụ nữ đang say sưa mua sắm và bán hàng. Cánh phụ nữ người Dao cười thích thú khi được chụp ảnh, khúc khích khi tranh nhau cùng ngó vào màn hình, nói rất nhiều bằng thứ tiếng bản địa, trong khi nụ cười luôn rạng rỡ trên môi khoe ra những chiếc răng bịt vàng lóng lánh.
Những cô gái Mông tung tẩy đi chọn đồ, mua váy mới, giày mới, khăn quàng mới, náo nức rộn ràng tươi vui từng góc chợ.
Tôi tò mò đi theo một đám mấy cô gái trẻ đến một hiệu ảnh ở cuối chợ. Có lẽ họ đã chụp ảnh từ phiên chợ trước, và phiên chợ này quay lại hiệu ảnh để được trả ảnh. Cô gái nào cũng cười khúc khích, ngắm nghía say mê những tấm hình, thầm thì to nhỏ. Những niềm vui nhẹ nhàng và giản dị khiến tôi thấy lòng mình như chùng lại.
 |
| Nụ cười người Dao |
|
|
| Những cô gái ở hiệu ảnh Cao Tả Tùng |
Sau này, khi trở về Hà Nội và xem lại những tấm hình đã chụp, tôi đã không hề bất ngờ khi cả một chuỗi những bức ảnh tôi đã bấm đều là câu chuyện và hình ảnh về những người phụ nữ ở phiên chợ Cao Tả Tùng.
Nên tôi sẽ chia sẻ với bạn về những gì tôi đã nhìn và ghi nhận được ở phiên chợ ấy, phiên chợ niềm vui của những người phụ nữ rẻo cao…
Nguồn : Tuổi Trẻ