Không phải dân tộc nào ở Tây Nguyên cũng có nhà Rông

Ảnh: @avacado.anh

Mặc dù là biểu tượng văn hóa của cộng đồng các dân tộc ở Tây Nguyên, tuy nhiên không phải người dân tộc nào ở đây cũng có nhà Rông. Công trình kiến trúc nhà Rông Tây Nguyên xuất hiện nhiều tại các buôn làng người dân tộc khu vực phía bắc Tây Nguyên, đặc biệt ở hai tỉnh Gia Lai, Kon Tum, một nhóm bào Gia Rai, Bana trên cao nguyên Pleiku và thưa dần ở phía nam từ Ðắk Lắk trở vào. Cùng thuộc dân tộc Gia Rai ở phía bắc Tây Nguyên nhưng nhóm đồng bào Gia Rai Chor và Gia Rai Mthur không xây dựng nhà Rông mà thường làm nhà Dài mang ý nghĩa cộng đồng.

Nhà Rông là không gian sinh hoạt cộng đồng lớn nhất mỗi làng

Không vì mục đích làm nhà để lưu trú, nhà Rông Tây Nguyên là nơi người dân trao đổi, thảo luận về các lĩnh vực hành chính, quân sự; nơi thực thi các luật tục, bảo tồn truyền thống và diễn ra những nghi thức tôn giáo, tín ngưỡng. Khi du lịch Kon Tum tham quan một ngôi nhà Rông bạn sẽ thấy chúng mang các nét kiến trúc đặc sắc và cao, rộng hơn nhiều so với nhà Sàn. Nhà Rông càng cao và rộng thì càng thể hiện sự giàu có, thịnh vượng, sung túc, hùng mạnh của làng. Bên trong nhà Rông chứa nhiều hiện vật gắn liền với lễ hội như cây nêu được trang trí tỉ mỉ, khoanh đất đốt lửa trại trước nhà, các loại nhạc cụ như cồng chiêng, hay những bình rượu cần xếp dọc bên bếp lửa…

Nhà Rông Tây Nguyên của mỗi dân tộc không giống nhau

Điểm chung của các ngôi nhà Rông Tây Nguyên là được xây cất trên một khoảng đất rộng, nằm ngay tại khu vực trung tâm của buôn làng. Tuy nhiên, mỗi dân tộc ở Tây Nguyên có kiểu làm nhà Rông khác nhau. Kích thước nhà Rông nhỏ và thấp nhất là của người Giẻ Triêng. Nhà Rông của người Xê Ðăng cao vút. Nhà Rông của người Gia Rai có mái mảnh, dẹt như lưỡi rìu. Nhà Rông của người Ba Na to hơn nhà Gia Rai, có đường nét mềm mại và thường có các nhà sàn xung quanh. Điểm chung của các ngôi nhà Rông là được xây cất trên một khoảng đất rộng, nằm ngay tại khu vực trung tâm của buôn làng. Để thấy rõ sự khác biệt trên, hè này hãy cùng hội mê khám phá của mình du lịch Kon Tum ngay bạn nhé.

Nhà Rông là nơi quan trọng nhất làng

Ảnh: @cuongkhii

Nhà Rông là nơi quan trọng nhất làng nên đàn ông trong làng phải thay nhau ngủ qua đêm tại đây để trông coi. Một số làng làm đến hai nhà Rông: "nhà Rông cái" nhỏ và có mái thấp dành cho phụ nữ, "nhà Rông đực" dành cho đàn ông có quy mô lớn hơn và trang trí công phu. Ngoài mục đích gìn giữ không gian thiêng, nhà Rông là nơi người dân trao đổi những câu chuyện, kinh nghiệm trong đời sống. Nam nữ độc thân trong làng có thể quây quần tại nhà Rông để thăm hỏi, tìm bạn đời, tuy nhiên không được phép đi quá giới hạn. Nếu có dịp du lịch Kon Tum, nhất định bạn hãy xin phép được ngủ lại 1 đêm ở nhà Rông Tây Nguyên để trải nghiệm những điều thú vị này.