Vườn Quốc gia Hoàng Liên (Sa Pa) được đánh giá là trung tâm đa dạng sinh học vào bậc nhất Việt Nam và vùng Đông Nam Á. 

 Do nơi đây có nhiều nguồn gen qúy hiếm của hệ sinh vật tiểu vùng á nhiệt đới, nên từ giữa năm 2006, Ban Thư ký Hiệp hội các nước Đông Nam Á đã chính thức công nhận Vườn Quốc gia Hoàng Liên là Vườn Di sản ASEAN Hoàng Liên.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên được thành lập ngày 12/7/2002 với tổng diện tích 28.509 ha, nằm trên độ cao từ 1.000 đến hơn 3.000m so với mặt nước biển. Vườn Quốc gia Hoàng Liên nằm trên dãy núi Hoàng Liên và thuộc địa phận các xã San Sả Hồ, Lao Chải, Tả Van, Bản Hồ của thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai và một phần các xã Phúc Khoa, Trung Đồng của huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu.

Nơi đây quy tụ một hệ thực vật khá phong phú với 200 họ trong 6 ngành thực vật bậc cao gồm 771 chi và 2.024 loài, trong đó có 113 loài quý hiếm có tên trong sách đỏ của thế giới (IUCN-2000) và trong sách đỏ Việt Nam như cây vân sam Fansipan, pơ mu, lan kim tuyến và  một số cây dược liệu quý hiếm như Hoàng Liên chân gà, nấm linh chi Sa Pa, tam thất rừng,… 

Trong quá trình khảo sát thực địa và nghiên cứu, các nhà khoa học Việt Nam và thế giới đã phát hiện có 46 loài của 24 họ thực vật mang tên Sa Pa và Fansipan, có nhiều loài đặc hữu của Sa Pa mà những nơi khác không có.

Vườn quốc gia  Hoàng Liên cũng đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) công nhận có 6 quần thể Cây Di sản Việt Nam gồm: Cây đỗ quyên cành thô, cây vân sam Fansipan, cây đỗ quyên quang trụ, cây hồng quang, cây thiết sam và cây trâm ổi.

Hệ động vật của Vườn  quốc gia này phong phú với 477 loài; trong đó có 74 loài thú, 253 loài chim, 120 loài bò sát, lưỡng cư với nhiều loài đặc hữu lần đầu tiên được ghi nhận tại vùng núi Fansipan. 

Ngày hè này không ít đoàn du khách trẻ từ các thành phố lớn và các tỉnh vùng đồng bằng  đi du lịch Sa Pa tham gia tua leo núi chinh phục đỉnh Fan Si Pan và khám phá vẻ đẹp khác thường của cây rừng trăm tuổi trong Vườn quốc gia Hoàng Liên.                     

 Đỉnh núi Fansipan hùng vỹ cao 3.143m được mệnh danh "Nóc nhà Việt Nam" và "Nóc nhà Đông Dương" nhìn từ thị xã du lịch Sa Pa.

 Nơi đây còn được coi là "Vương quốc hoa đỗ quyên Việt Nam" với 30 loài đỗ quyên mọc hoang dã có tuổi đời hàng trăm cho hoa nhiều màu sắc trông rất đẹp.