Trước khi diễn ra lễ hội, các trai bản thường buộc con trâu vào cây nêu. Các chàng trai, cô gái Cơ Tu cùng nhau nhảy múa quanh cây nêu, chuẩn bị làm lễ chính thức

 

Các già làng cho biết tập tục “ăn mừng lúa mới” của người Cơ Tu hình thành từ rất lâu đời. Đây là dịp để buôn làng thể hiện lòng thành của mình với Giàng, các vị thần linh sông nước… đã phù hộ và giữ gìn cho buôn làng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

 

Trong nhịp điệu cồng chiêng rộn rã, khắp các buôn làng rừng núi hoang sơ, trai gái Cơ Tu cùng nhau hội tụ trước sân nhà gươl (nhà sinh hoạt cộng đồng) truyền thống, say sưa múa hát những vũ điệu t’tung, zază nhịp nhàng quyến rũ, mê say.

 

Theo quan niệm của người Cơ Tu, chính các vị thần linh đã phù hộ cho con cháu làm ăn, giữ cho buôn làng không bị thú dữ tấn công, lúa mùa tươi tốt, đồng bào chung sống thuận hòa… Nhớ công ơn của Giàng, hằng năm sau khi thu hoạch xong vụ mùa trên nương rẫy, đồng bào Cơ Tu thường tổ chức lễ hội buôn làng như một dịp để báo ơn Giàng.

 

Trong mỗi dịp tổ chức hội làng, đồng bào thường cùng nhau chung sức đóng góp cơ sở vật chất cần thiết để thực hiện. Thông thường, mỗi hộ gia đình Cơ Tu phải góp cho làng mỗi thứ một ít như: thóc, gạo, gà, lợn, ghè rượu cần, củi,…

 

Ngoài ra, hội đồng già làng, trưởng bản sẽ trích ngân quỹ chung của làng để mua con trâu làm lễ tế Giàng và tổ chức múa hát cho cả buôn. Thường lễ hội diễn ra vào cuối tháng 10 (dương lịch), kéo dài suốt 3 ngày đêm liên tục.

 

Trong những ngày diễn ra lễ hội, du khách thập phương sẽ được thưởng thức các món ngon ẩm thực truyền thống của đồng bào Cơ Tu như: món Avị Cuốt (bánh sừng trâu), Ch’rươn (cơm lam), A xiêu (cá suối)… đậm đà hương vị. Đặc biệt, du khách sẽ được thưởng thức rượu cần, rượu T’vạt và T’đin (2 loại rượu được chiết chế từ cây rừng) thơm ngon và bổ dưỡng, được đồng bào Cơ Tu khắp vùng ưa chuộng.

 

Phụ nữ Cơ Tu làm sạch cật tre ống cơm lam trước khi làm lễ. Sau đó, những ống cơm lam này được gùi về nhà gươl

 

Các già làng cúng Giàng “xin phép” được bắt đầu lễ hội

 

Khi tất cả nghi lễ đã thực hiện xong, già làng là người thực hiện thao tác đâm trâu đầu tiên

 

Khi con trâu chết, già làng tung con gà sống lên trụ cây nêu, ngỏ ý cầu Giàng để mùa vụ sau được tươi tốt

 

Thổi điệu khèn “khóc tế trâu” - một nghi thức rất độc đáo của người Cơ Tu

 

Già làng thổi điệu “tù và” báo hiệu lễ hội đã kết thúc

 

Sau cùng, một thiếu nữ Cơ Tu gùi lúa trên lưng đi vòng quanh cây nêu với nhủ ý cầu mùa (năm sau vụ mùa sẽ tươi tốt hơn)