Điểm nhấn phần lễ tại Lễ hội Đền Đô 2026 là đoàn rước kiệu Đức Thánh Mẫu và các kiệu vua triều Lý theo nghi thức truyền thống từ chùa Ứng Tâm về Đền Đô diễn ra vào sáng 1/5, kéo dài hàng km.
Lễ tuyên chiếu dời đô. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)
Ngày 1/5 (tức Rằm tháng 3), tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh tổ chức khai hội Đền Đô truyền thống năm 2026, kỷ niệm 1.016 năm Ngày Lý Công Uẩn lên ngôi Hoàng đế (15/3 năm Canh Tuất 1010-15/3 năm Bính Ngọ 2026).
Năm nay, lễ hội Đền Đô diễn ra từ ngày 30/4-2/5 (tức từ 14-16/3 âm lịch năm Bính Ngọ) tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô và khu vực lân cận.
Điểm nhấn phần lễ là đoàn rước kiệu Đức Thánh Mẫu và các kiệu vua triều Lý theo nghi thức truyền thống từ chùa Ứng Tâm (chùa Dận) về Đền Đô diễn ra vào sáng 1/5, kéo dài hàng km với sự tham gia của đông đảo nhân dân địa phương, du khách thập phương, các đoàn đại biểu có các di tích liên quan đến vương triều Lý trong và ngoài tỉnh, dòng họ Lý tại Hàn Quốc...
Cùng với đó, các hoạt động dâng hương, tế lễ truyền thống tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô và các di tích trên quê hương các vị vua triều Lý; Lễ khánh thành giai đoạn 1 dự án Tu bổ, tôn tạo di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô.
Phần hội, với nhiều hoạt động sôi động như: Khai mạc tuyến phố đi bộ tại Công viên Lý Thái Tổ, khiêu vũ thể thao, nghệ thuật đường phố, các trò chơi dân gian, tổ chức không gian văn hóa Quan họ Bắc Ninh; tổ chức không gian ẩm thực 3 miền, triển lãm sinh vật cảnh, biểu diễn múa rối nước Đồng Ngư; tổ chức hội chợ thương mại; các trò chơi, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể dục, thể thao.
Đoàn rước tại lễ hội. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)
Điểm mới của lễ hội năm nay là có chuyến tàu 5 cửa ô Hà Nội-Từ Sơn vào cuối tuần với tần suất 2 chuyến/ngày để chở du khách trong và ngoài nước về dự hội.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Từ Sơn Nguyễn Đức Mạnh, để lễ hội diễn ra an toàn, nghiêm túc, Ban tổ chức đã có sự chuẩn bị chu đáo. Công tác an ninh trật tự, an toàn giao thông, an toàn thực phẩm được Ban tổ chức quan tâm.
Lực lượng công an phối hợp chặt chẽ với các lực lượng để phân luồng giao thông, kiểm soát các bãi trông giữ xe, các điểm kinh doanh trò chơi, bán hàng... Các hộ kinh doanh thực phẩm phải ký cam kết bảo đảm an toàn vệ sinh, bán đúng giá niêm yết.
Đặc biệt, Ban tổ chức công khai rộng rãi đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý kịp thời, nghiêm túc các phản ánh về tình trạng chèo kéo, "chặt chém" hoặc ứng xử thiếu văn hóa, gây mất an ninh trật tự... nhằm tạo hình ảnh đẹp cho du khách khi về trẩy hội.
Đông đảo du khách tham dự hội Đền Đô. (Ảnh: Thanh Thương/TTXVN)
Đền Đô còn có tên gọi là Cổ Pháp Điện, đền Lý Bát Đế, nằm ở xóm Thượng thuộc phường Đình Bảng, tỉnh Bắc Ninh, là di tích lịch sử, có kiến trúc theo kiểu thành cổ cung điện.
Ngôi đền được khởi dựng từ thời Lý, do Lý Công Uẩn chọn đặt xây dựng thái miếu ở phủ Thiên Đức (tức Cổ Pháp Điện ở Đình Bảng). Về sau, khi các vua nhà Lý lần lượt qua đời, đều được an táng và thờ chung ở đây nên được gọi là đền Lý Bát Đế.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đền Đô bị giặc chiếm đóng và phá hủy hoàn toàn.
Sau khi đất nước hoàn toàn độc lập, năm 1989, nhân kỷ niệm 980 năm Ngày vua Lý Thái Tổ khởi nghiệp nhà Lý, trên cơ sở dấu tích kiến trúc và những tài liệu cũ còn lại, nhân dân Đình Bảng đã cùng nhau quyên góp tiền của để khôi phục lại Đền Đô nhằm giáo dục truyền thống yêu quê hương, đất nước cho các thế hệ về sau.
Đền Đô được khôi phục theo đúng bản vẽ và ảnh chụp do Viện Viễn đông bác cổ còn lưu giữ được.
Ngoài khu đền, di tích lăng mộ hay còn gọi là “Sơn lăng cấm địa” nằm ở khu ao sen thuộc cánh đồng phường Đình Bảng gồm 11 lăng là nơi an nghỉ cuối cùng của các vị vua triều Lý cũng là một trong những di tích lịch sử có ý nghĩa tâm linh sâu sắc bao gồm Lăng vua Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông, Lý Thần Tông, Lý Anh Tông, Lý Cao Tông, Lý Huệ Tông, Lý Chiêu Hoàng, lăng Phát tích (thờ bà Phạm Thị) và lăng bà Nguyên Phi Ỷ Lan.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa, năm 2014, di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt./.
Thanh Hương
Nguồn: Vietnam+/TTXVN